Џафери: Продолжуваме со унапредување на механизмите за ефективна политичка контрола и надзор на Собранието над работата на извршната власт

ПОСЛЕДНИ ВЕСТИ

Дозволете да ве поздравам во име на пратениците на Собранието на Република Северна Македонија и во мое лично име и воедно, да изразам искрена благодарност за несебичниот ангажман и поддршка што ја имаме од сите Вас во форма на Програмата за парламентарна поддршка со финансиска помош од Швајцарската конфедерација, тука претставувана од почитуваната амбасадорка Улман, меѓутоа и до Националниот демократски институт за неуморниот труд што го вложувате во насока на остварувањето на визијата за законодавна власт која на најдобар можен начин ќе си ги извршува своите уставни функции, односно, претставничката, законодавната и политичката контрола и надзор, онака како што е тоа преточено и во последниот Стратешки план 2022-2026 на Собранието, да биде отворена, одговорна, современа и функционална законодавна власт во функција на граѓаните на Република Северна Македонија со суверено донесување на законите, претставување на граѓаните и контрола врз Владата при што, секако контролата на владината политика е од фундаментално значење за промовирање на добро владеење, отчетност и транспарентност пред граѓаните и консеквентно, за развој на партиципативната демократија и чувството на граѓаните дека се значајна алка во тој процес.

Парламентарниот надзор се врши преку начините утврдени во Уставот, во Законот за Собрание и Деловникот за работа и за да биде ефективен, се разбира, покрај напишаното на хартија, потребен е и искрен пристап и силна волја на сите страни, учесници во тој сооднос. А јас можам да ја потврдам волјата на која сведочам и напорите кои ги вложуваме во последните 10 години во градењето на понезависна законодавна власт што претставува исклучително важен чекор во постигнувањето на ефективниот парламентарен надзор. Секако, и овој денешен настан претставува одлична можност да рефлектираме за конкретните активности кои Собранието како институција и пратениците, ги преземавме за остварување на оваа важна уставна надлежност.

Меѓу првата конкретна активност што ја направивме, секако е донесената измена на Законот за Собрание во 2019 година со која обезбедивме независност на собраниската служба. Како што знаете, не застануваме тука, односно, сега сме во процес на преземање активности за независност на безбедносните служби, зголемување на отвореноста и транспарентноста на институцијата преку дигитализација на активностите, услугите и информациите, како и реформа на правилата за етика и интегритет за зголемена отчетност на пратениците кон јавноста. Сепак, за вистинска независност потребно е да се продолжи и со процесот на зајакнување на надзорната улога на Собранието.

При што, мислам на надзорните расправи кои се одвиваат по однапред утврден распоред кој што ви е верувам добро познат, меѓутоа, бројот на одржани расправи секако не е за пофалба. Дополнително, постигнавме консензус во однос на унапредувањето на неколку аспекти кои имаат директно влијание врз ефективниот законодавен и надзорен процес во контекст на надзорните расправи и дебати, воведувањето на парламентарен календар, зајакнувањето на отчетноста на Владата преку реформа на правилата за поставување пратенички прашања, правилата за составување на дневната агенда и дефинирањето на процедурите за законите со ЕУ знаменце.

Воспоставивме две посебни одделенија во рамките на Службата, Парламентарен институт и Парламентарна буџетска канцеларија засновани на принципите на објективност, доверливост, непристрасност и достапност и претставуваат нов квалитет во обезбедувањето услуги за пратениците за активностите поврзани со законодавната, надзорната и претставничката улога. Нивната истражувачко-аналитичка работа додава дополнителна вредност и квалитет на парламентарната дебата, а особено е важна улогата на ПБК за обезбедување информации и анализи за финансиски надзор над трошењето на јавните средства, планирањето на буџетот, меѓутоа и правилното разгледување на извештаите на регулаторните тела, кои претставуваат одлична алатка за контрола и надзор над работата на институциите меѓутоа и за предлагање мерки за подобрување на состојбите и барање одговорност во случај на наоди за злоупотреби или неправилно работење.

Се разбира, продолжуваме понатака со унапредување на механизмите кои ги имаме на располагање за ефективна политичка контрола и надзор над работата на извршната власт. Како што знаете, Собранието и Европскиот Парламент се партнери во процесот на Дијалогот Жан Моне во чии рамки активно продолжуваме сите пратенички групи.

Верувам дека овој настан и дискусијата што ќе се развие ќе може да се искористат за натамошно унапредување на правните и институционалните механизми кои ги имаме на располагање како Собрание, како пратеници за вршење поредовен надзор, за идентификување на клучните области кои преку консензус ќе можат да бидат подобрени, а ќе бидат прилагодени на потребите, можностите и очекувањата од граѓаните. Дозволете на крај да се заблагодарам на сите Вас со кои го делиме истиот тој ентузијазам за градење на моќно, независно, многу пофункционално Собрание, кое ќе ги штити интересите на граѓаните. Секој придонес во подобрувањето на функционалноста е всушност придонес кон демократизацијата на институцијата и чекор напред кон нашето приближување кон Европската Унија.