Министрите за надворешни работи на земјите членки на Европската Унија ќе одржат на 11 мај заеднички состанок со нивните колеги од Западен Балкан.
Разговорот меѓу 27-те шефови на европските дипломати и шестмината министри за надворешни работи од регионот ќе послужи како поттик за продолжување на дискусиите за состојбата во регионот, кои ќе се одржат истиот ден, но само на ниво на европските министри.
Се очекува министрите од Европската Унија и од Западен Балкан, меѓу другото, да разговараат за подготовките за самитот Европска Унија – Западен Балкан, кој ќе се одржи во јуни во Тиват, Црна Гора.
Европски дипломати вклучени во подготовките на состанокот најавија дека фокусот ќе биде на зајакнување на соработката меѓу Европската Унија и земјите од регионот, зголемување на отпорноста на државите од Западен Балкан кон надворешни негативни влијанија, усогласување со надворешната политика на Европската Унија, вклучително и санкциите, како и односите меѓу самите земји од регионот.
Во таа насока, извори запознаени со подготовките нагласуваат дека една од темите што Брисел сака да ја задржи во фокус е и дијалогот за нормализација на односите меѓу Косово и Србија. Тие извори предупредуваат дека европските претставници не се задоволни со динамиката на процесот.
„Иако во последните месеци има одредени резултати, дијалогот меѓу Белград и Приштина сè уште нема динамика каква што би сакале да видиме. Очекуваме дополнителен поттик за унапредување на процесот“, изјавил еден европски дипломат кој сакал да остане анонимен.
Овој функционер ја потврдил подготвеноста на високата претставничка на Европската Унија за надворешна политика и безбедност, Каја Калас, да ја одигра својата улога во процесот.
Сепак, дипломатите во Брисел предупредуваат дека, и покрај нејзината подготвеност да свика нова рунда дијалог на ниво на лидери, внатрешната ситуација во Косово го отежнува процесот поради постојаните изборни циклуси, што директно влијае и врз самиот дијалог.
Лидерите на Косово и Србија последен пат се сретнале во рамки на дијалогот во септември 2023 година. Каја Калас ја презеде функцијата во декември 2024 година и досега немала можност да биде домаќин на дијалог на највисоко политичко ниво.
Во текот на 2025 година, како причина за отсуството на состаноци се наведуваат неповолните внатрешни политички околности и во Србија и во Косово, иако од различна природа.
Во Србија, од ноември 2024 година се одржуваат протести по уривањето на натстрешницата над влезот на железничката станица во Нови Сад, при што загинаа 16 лица.
Косово, од друга страна, во текот на целата измината година се соочува со институционална криза поради недостиг на политички договор за формирање институции по изборите.
Во Косово парламентарни избори беа одржани во февруари и декември 2025 година, а нови избори се закажани за 7 јуни.