Бугарија и Грција постигнаа договор за враќање на останките на цар Самуил, во рамките на пошироката договореност меѓу двете земји за историски, религиозни и културни артефакти. Бугарскиот премиер Румен Радев денеска соопшти дека останките ќе ѝ бидат официјално предадени на Бугарија на 3 октомври во Солун.
Според информациите од грчка страна, договорот опфаќа и прашања поврзани со црковни предмети кои потекнуваат од два манастира во Северна Грција – „Света Богородица Икосифинис“ во Пангејските планини и „Свети Јован Претеча“ во близина на Серес.
Станува збор за вредни предмети за кои грчката страна тврди дека биле однесени во Бугарија во периодот на воените конфликти во првата половина на 20 век. Во информациите што се објавуваат во Грција се наведува бројка од 48 предмети, но не е објавен целосен список со предметите што би биле опфатени со актуелната договореност.
Поради тоа, засега не е прецизирано дали станува збор за сите предмети за чие враќање Атина со години инсистира или за дел од нив. Грчката страна наведува дека дел од предметите биле однесени во 1913, 1917 и 1942 година, при што одреден број биле вратени по завршувањето на Првата светска војна, додека други останале во бугарски музеи, библиотеки и црковни збирки.
Од бугарска страна, пак, во текот на годините биле посочувани историските и правните специфики на прашањето, како и фактот дека дел од предметите со децении биле дел од јавни и научни колекции.
Во меѓувреме, главниот резултат на актуелните преговори е договорот за враќање на посмртните останки на цар Самуил во Бугарија. Бугарската влада соопшти дека спогодбата предвидува и реципрочно предавање за чување на историски, религиозни и културни артефакти и реликвии.
Останките, кои се чуваат во Музејот на византиската култура во Солун, на 3 октомври треба да бидат предадени на бугарската држава, а потоа со бугарски воен авион „Спартан“ да бидат пренесени во Софија. Таму се планира нивно положување во посебен саркофаг во црквата „Света Софија“.
Прашањето за враќањето на останките беше повторно отворено во 2022 година, за време на владата на Кирил Петков, во рамките на разговорите меѓу Софија и Атина. Во периодот што следеше, темата продолжи да биде дел од билатералните контакти.
Радев денеска изјави дека договорот е резултат на интензивни преговори и му се заблагодари на грчкиот премиер Киријакос Мицотакис за поддршката во постигнувањето на договорот.
Предвидено е официјалното предавање да се одржи во Солун на 3 октомври, по што останките ќе бидат пренесени во Софија, каде што е најавена церемонија на плоштадот „Кнез Александар I Батенберг“ и нивно положување во црквата „Света Софија“.