Сирија денес ја одбележува првата годишнина од соборувањето на диктаторот Башар ал-Асад, додека расцепканата земја се бори со нестабилност и потреба од обнова по години конфликт.
Официјалните прослави се закажани за централниот плоштад Умајад во Дамаск, каде што славениците се собираат со денови, и во други делови од земјата. Се очекуваат и воени паради.
Асад избега од Сирија во Русија пред една година кога бунтовниците предводени од новиот претседател Ахмед ал-Шарах го освоија Дамаск и го завршија неговото владеење, повеќе од 13 години откако започна војната што избувна од востанието против Асад.
Шарах ја одбележа годишнината со утрински молитви во џамијата Умајад во Дамаск, според државната новинска агенција САНА. Тој беше облечен во воени униформи слични на оние што ги носеше за време на победничката бунтовничка кампања предводена од неговата исламистичка група Хајат Тахрир ал-Шам, соопшти агенцијата.
Ветувања за праведна и силна Сирија
Шара вети дека ќе изгради праведна и силна Сирија.
„Од север до југ и од исток до запад, од Бога, ќе ја обновиме силна Сирија со структура што одговара на нејзината сегашност и минато“, рече тој, според САНА.
Шара, поранешен командант на Ал Каеда, воведе големи промени што ги преобликуваа надворешнополитичките врски на Сирија. Тој создаде односи со Соединетите Американски Држави, ја доби поддршката од Турција и арапските земји од Персискиот Залив и се дистанцира од сојузниците на Асад, Иран и Русија. Тешките западни санкции во голема мера се укинати.
Шара вети дека ќе ја замени бруталната полициска држава на Асад со инклузивен и праведен поредок.
Секташко насилство и недоверба на малцинствата
Но, стотици луѓе се убиени во секташко насилство, што доведе до ново раселување и ја разгорува недовербата на малцинствата кон владата на Шаара, додека таа се стреми да ја стави цела Сирија под контрола на Дамаск.
Курдската администрација што управува со североистокот ги забрани собирите и другите настани од безбедносни причини, наведувајќи ја зголемената активност на „терористичките ќелии“ кои сакаат да ја искористат пригодата. Но, им честиташе на Сиријците за годишнината.
Курдската администрација се обидува да ја зачува својата регионална автономија, додека Друзите, малцинска секта што произлезе од исламот, бараат независност во јужната покраина Свеида откако стотици луѓе беа убиени таму во јули во судири со владините сили.
Планови за иднината на Сирија
Шаара изјави на форум во Катар за време на викендот дека „Сирија денес живее во своите најдобри времиња“ и покрај насилството и вети дека ќе ги повика одговорните на одговорност.
Тој рече дека транзицискиот период со него на чело ќе трае уште четири години со цел да се создадат институции, закони и нов устав, за кој граѓаните ќе гласаат, а потоа ќе бидат распишани избори.
Шара има широки овластувања според привремениот устав усвоен во март. Властите организираа индиректни избори за формирање на парламентот во октомври. Сепак, според уставот, Шара сè уште треба да избере една третина од своите 210 претставници.
Семејството Асад, кое припаѓа на алавитското малцинство во Сирија, владееше со Сирија 54 години.
Хуманитарна ситуација и враќање на бегалците
Војната во Сирија уби стотици илјади луѓе и расели милиони од 2011 година, принудувајќи пет милиони луѓе да избегаат во соседните земји.
Агенцијата за бегалци на Обединетите нации во понеделник соопшти дека околу 1,2 милиони бегалци, покрај 1,9 милиони внатрешно раселени лица, се вратиле во својата татковина откако Асад беше соборен, но дека намалувањата на хуманитарната помош би можеле да ги одвратат другите од враќање.
Гувернерот на централната банка на Сирија, зборувајќи на конференцијата „Ројтерс НЕКСТ“ минатата недела, рече дека враќањето на околу 1,5 милиони бегалци помага во растот на економијата.
Канцеларијата на ОН за координација на хуманитарните работи (OCHA) тврди дека хуманитарните потреби низ цела Сирија се акутни и дека на околу 16,5 милиони луѓе им е потребна помош.