Поранешниот американски претседател Доналд Трамп споделил нацрт-договор за мир поврзан со конфликтот со Иран со повеќе сојузници, меѓу кои и Израел, во обид да се спречат нови прекршувања на прекинот на огнот и ескалација на тензиите во регионот.
Според дипломатски извори, двете страни се обидуваат да ги стабилизираат разговорите и да избегнат нови судири кои би можеле целосно да ги загрозат мировните напори. Во меѓувреме, пакистанскиот министер за надворешни работи, Мохамад Исхак Дар, во петок ќе отпатува во Вашингтон на средба со американскиот државен секретар Марко Рубио, со цел да се забрзаат преговорите.
Тензиите повторно се зголемија откако Техеран во четвртокот нападна американска воена база во Кувајт, како одговор на американските напади врз, како што Вашингтон тврди, иранска операција со дронови во близина на Ормутскиот теснец.
Нацрт-договорот што го споделил Трамп предвидува повторно отворање на Ормутскиот теснец за комерцијален поморски сообраќај, укинување на американската блокада врз иранските пристаништа и ослободување на до 12 милијарди долари замрзнати ирански средства.
Целта е поморскиот сообраќај во теснецот да се врати на нивото пред конфликтот во рок од 30 дена, додека во следните 60 дена би продолжиле разговорите за иднината на иранската нуклеарна програма. Во преговорите се предвидуваат дискусии за залихите на високо збогатен ураниум, временско ограничување на понатамошното збогатување и надзор од страна на Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ).
Кина, во меѓувреме, врши притисок Советот за безбедност на Обединетите нации официјално да го ратификува секој евентуален договор.
Сепак, актуелната верзија на договорот не е прифатлива за Израел, бидејќи не бара цврсти нуклеарни обврски од Иран, а истовремено предвидува и траен прекин на огнот што би го опфатил и Либан.
Иран паралелно преговара и со Оман за можен посебен договор поврзан со пловидбата низ Ормутскиот теснец. Американскиот претседател Доналд Трамп во средата се закани дека ќе „го уништи“ Оман доколку постигне договор со Техеран што би вклучувал наплата на такси за поморска навигација.
Иранската Револуционерна гарда соопшти дека во последните 24 часа дозволила премин на 26 комерцијални бродови и танкери низ теснецот, нагласувајќи дека секое минување без дозвола ќе се смета за нарушување на правилата.
И покрај инцидентите, посредните контакти меѓу САД и Иран, со посредство на Пакистан и Катар, продолжуваат. Аналитичарите предупредуваат дека секое ново заострување околу поморскиот сообраќај може да го урне кревкиот прекин на огнот постигнат на 8 април.
Во Иран расте и внатрешниот притисок околу преговорите со Вашингтон. Врховниот лидер Моџтаба Хамнеи ги повика државните институции да не дозволат политичките разлики да создадат поделби, обвинувајќи ги САД и Израел дека се обидуваат да ја дестабилизираат земјата.
Во меѓувреме, Amnesty International соопшти дека иранските власти уапсиле повеќе од 6.000 лица од почетокот на американско-израелската офанзива на 28 февруари, меѓу кои демонстранти, новинари, адвокати, активисти за човекови права и припадници на етнички и верски малцинства.