Американските сили го напуштаат Ирак по две децении, дали се отвора простор за поголемо влијание на Иран?

НАЈНОВИ ВЕСТИ

Американските сили до среда треба да ги напуштат последните бази во Ирак, што Иран и неговите сојузници го слават како победа. Со повлекувањето, Иран и неговите сојузници добиваат уште поголем простор за влијание во земјата каде што во повеќе од две децении војна загинаа 4.500 Американци.

Ирачки безбедносни експерти предупредуваат дека повлекувањето, договорено во 2024 година за време на мандатот на претседателот Џо Бајден, а спроведено од администрацијата на Доналд Трамп додека САД војуваат со Иран, би можело да му даде поголема слобода на Техеран и на неговите моќни сојузници.

Тие предупредуваат и дека ситуацијата може да им овозможи на други непријатели на САД повторно да се активираат, меѓу кои и Исламската држава.

„Иран има стратешка корист од заминувањето на коалицијата, бидејќи се отстранува военото присуство кое со години претставуваше противтежа на влијанието на Техеран во Ирак“, изјави ирачкиот безбедносен аналитичар Џасим ал-Бахадли.

Тој предвиде дека проиранските милициски групи не само што ќе го претставуваат повлекувањето како победа, туку и ќе се обидат „тој моментум да го претворат во поголемо влијание врз безбедносното и политичкото одлучување“.

Абу Моџтаба ал-Јасири, командант на Исламскиот отпор во Ирак, коалиција на вооружени групи поддржани од Иран, го опиша американското повлекување како „историска победа за ирачките групи на исламскиот отпор и чесните Ирачани и пораз на американскиот проект“.

„На 30 септември ќе го прославиме затворањето на црната страница во историјата на Ирак и неуспехот на окупацијата да ја наметне својата волја врз нашата земја“, изјави тој за Ројтерс.

Иако конечното повлекување на американските сили генерално е популарно меѓу Ирачаните, оние кои се загрижени за силата на проиранските групи стравуваат дека повлекувањето е прерано. „Сметаме дека Ирак сè уште не е целосно подготвен во овој момент да ја преземе одговорноста за безбедноста“, изјави сунитскиот племенски лидер Абдулрахман ал-Зобаи од Фалуџа.

Американските сили го нападнаа Ирак во 2003 година, со цел да го соборат Садам Хусеин, а потоа ја окупираа земјата, воспоставија влада предводена од шиити и водеа долгогодишна контраофанзива. Тие се повлекоа кон крајот на 2011 година, но се вратија помалку од три години подоцна за да им помогнат на ирачките сили во борбата против Исламската држава во големата војна од 2014 до 2017 година.

Во последниве години, Ирак беше единствената земја која одржуваше блиски политички и воени сојузи и со САД и со Иран, кои повремено го користеа ирачкото тло како прокси бојно поле.

САД го ликвидираа високиот ирански командант Касем Сулејмани со напад врз аеродромот во Багдад во 2020 година. Сојузниците на Иран потоа повеќепати напаѓаа американски бази, што понекогаш предизвикуваше американски одмазднички напади.

Во овогодишната војна со Иран, седум од 18-те американски војници за кои е наведено дека загинале биле во Ирак. Последниот бил армиски наредник кој загинал во јули при контролирано уништување на дрон во база во близина на Ербил.

Некои ирачки безбедносни претставници предупредуваат дека американското повлекување може да ѝ овозможи на Исламската држава повторно да зајакне. Иако нејзиниот самопрогласен калифат беше поразен пред речиси една деценија, групата сè уште располага со мрежа на заспани ќелии.

Недостигот од американски разузнавачки информации, логистичка поддршка и дронови може да ѝ овозможи на Исламската држава повторно да се организира, предупреди курдскиот командант Сирван Барзани.

Ирачките безбедносни сили соопштија дека осомничена ќелија на Исламската држава подготвувала самоубиствени напади кои требало да се изведат во периодот на повлекувањето.

„Исламската држава се обидува да испрати порака дека групата сè уште е моќна и способна да изведува крвави напади“, изјави полковникот Калид ал-Бајати, висок безбедносен претставник во стратешкиот нафтен град Киркук.