Поранешниот претседател на Филипините, Родриго Дутерте, за првпат лично се појави пред Меѓународниот кривичен суд (МКС) во Хаг, каде што на 30 ноември треба да започне судењето против него за злосторства против човештвото поврзани со неговата крвава „војна против дрогата“.
Дутерте (81) пристигна во судницата облечен во темно одело и бела кошула. Тој не зборуваше за време на рочиштето, но по неговото завршување им мавташе на членовите на семејството кои седеа на галеријата.
Ова е негово прво лично појавување пред судот по неговото апсење на Филипините и последователното предавање на МКС во март 2025 година. Претходно, тој учествуваше преку видео-врска или воопшто не присуствуваше на одредени рочишта.
Тој се соочува со обвиненија за злосторства против човештвото.
Во април оваа година, МКС ги потврди сите три точки од обвинението против Дутерте и го упати случајот на судење.
Обвинителите го товарат за злосторства против човештвото поврзани со убиства извршени за време на кампањата против дрогата – прво додека беше градоначалник на Давао, а подоцна и како претседател на Филипините во периодот од 2016 до 2022 година.
МКС ги испитува злосторствата извршени во периодот од 1 ноември 2011 година до 16 март 2019 година, датум кога стапи на сила повлекувањето на Филипините од Римскиот статут.
Филипинската полиција претходно извести за повеќе од 6.000 смртни случаи за време на претседателскиот мандат на Дутерте, додека организациите за човекови права проценуваат дека таа бројка би можела да достигне и до 30.000. Дутерте ги негира обвиненијата.
Денешното рочиште беше свикано додека судот го разгледува новото прашање за способноста на Дутерте да му се суди.
Неговите адвокати тврдат дека тој страда од сериозни проблеми со помнењето, кои го оневозможуваат ефективно да соработува со својот правен тим. По извршената нова проценка, одбраната побара дополнителни медицински испитувања.
Според наводите на одбраната за вештачењето, Дутерте наводно има потешкотии со временската ориентација и со присетувањето на неодамнешни настани.
Обвинителството не се согласува со тоа, тврдејќи дека новите наоди од тричлената комисија на медицински вештаци укажуваат оти Дутерте е способен да му се суди. Судот сè уште нема донесено одлука по ова прашање.
Значајно е што Меѓународниот кривичен суд (МКС) уште во јануари заклучи дека Дутерте е способен да учествува во преткривичните постапки. Во моментов се носи конкретна одлука за тоа дали тој е способен да го следи самото судење.
МКС го закажа почетокот на судењето за 30 ноември.
Обвиненијата беа потврдени на 23 април, по процес во кој судот ги разгледа доказите на обвинителството поврзани со наводните убиства поврзани со кампањата на Дутерте против дрогата.
Неговата „војна против дрогата“ беше клучно обележје на неговиот шестгодишен претседателски мандат. Со години, Дутерте тврдеше дека строгата пресметка со дрогата и криминалот е од суштинско значење за безбедноста на земјата.
Филипините се повлекоа од МКС во 2019 година, но судот пресуди дека повлекувањето не ја поништува неговата надлежност за наводните злосторства извршени додека земјата сè уште била членка.
Семејствата на жртвите од кампањата на Дутерте го следеа денешното рочиште преку пренос во живо од Манила. Некои од нив изразија задоволство што поранешниот претседател конечно лично се појавил пред судот.