Веќе на почетокот на летото почнаа големи горештини. Постои голема опасност човек да добие сончев или топлотен удар. Што да направите ако се случи ова? Или уште подобро, како да го избегнете?
По обилните пролетни дождови, сонцето конечно огреа и намами многумина во паркови, базени или морето. Спортување, пливање, сончање – важно е да уживате во убавото време.
Но, тоа може да биде премногу за нашето тело. Секој кој поминува предолго на сонце ризикува да добие сончев удар. А оние кои се премногу активни на горештините може да добијат топлотен удар.
Како се случува ова и како ги препознавате и двете? Еве неколку совети за безбедно лето.
Што е сончаница?
Премногу долго изложување на главата и задниот дел на главата на сонце може да предизвика изгореници. Премногу топлина ги иритира менингите и мозокот и може да се појави таканаречен асептичен менингитис, односно воспаление на менингите кое не е предизвикано од никаква бактерија. Сончевиот удар е опишан и како изолиран топлотен удар на главата.
Првиот знак на сончев удар е главоболка. Лицето погодено од сончев удар има топла, црвена глава, може да се јави болка во задниот дел на главата, исцрпеност, гадење и повраќање. Засегнатото лице често се онесвестува.
Зачудувачки е тоа што температурата на телото на човекот погоден од сончев удар обично не е покачена, но телото е почесто студено.
Што да направите со сончаница?
Зафатените од сончев удар веднаш треба да се пренесат на поладно место и да легнат на грб, за што поскоро да закрепнат. Главата и горниот дел од телото треба да бидат во подигната положба. Ладните и влажните облоги можат да помогнат да се изладат некои делови од телото, како што е задниот дел од главата. Дополнително, засегнатите треба да пијат многу вода, доколку се во нормална свест, за да го доведат нивото на водата во организмот на нормално ниво. Поради обилно потење, човек може да изгуби до два литра течност од телото во текот на топол ден, велат експертите.
Додека не престанат симптомите, засегнатото лице треба да лежи во кревет.
Во потешки случаи, може да се појави повраќање, конфузија или дури и губење на свеста. Во такви случаи, важно е да се побара лекарска помош, за да се исклучи можноста за топлотен удар.
Што е топлотен удар?
Разликата помеѓу сончев и топлотен удар често не се прави. И топлотниот удар е поопасен од сончевиот удар. Тоа е предизвикано од прекумерен физички напор во топла средина.
Поради високата надворешна температура, телото добива повеќе топлинска енергија отколку што може да ослободи. Температурата на телото може да се зголеми до 41 степен во рок од десет до петнаесет минути. Ваквото акутно прегревање доведува до воспалителна реакција на целиот организам.
Системот за регулирање на температурата на телото може да се оневозможи, така што лицето ќе престане да се пот, на пример. И тоа доведува до стагнација на топлина во телото.
Топлотниот удар е опасен по живот. Симптомите се нарушување на свеста, главоболка, вртоглавица и поспаност, понекогаш може да се појават грчеви, повраќање, дијареа и низок крвен притисок. Топлотниот удар се развива во период од еден до шест часа и може да доведе до смрт за помалку од 24 часа, доколку не се преземат контрамерки.
Кај постарите, хронично болните и децата топлотен удар најчесто се јавува поради високите температури и големиот недостиг на течности и електролити. Кај здрави возрасни лица топлотниот удар најчесто се јавува поради прекумерен стрес на телото, да речеме спортување или тешка физичка работа на отворено.
Што да направите во случај на топлотен удар?
При првите знаци на топлотен удар, веднаш мора да се повика брза помош. Телото на жртвата треба да се олади што е можно побрзо. Лицето треба да се премести на ладно место и по можност да се обезбеди доволно вода. Од неа треба да се отстрани непотребната облека.
Во случај на несвест, но ако дишењето е нормално, лицето треба да се стави во стабилна положба, лежејќи на страна – додека не пристигне итна помош. Треба да се следи редовното дишење и состојбата на свеста. Доколку лицето не дише нормално, треба да се преземат мерки за прва помош и реанимација.
Како да избегнете сончев и топлотен удар?
При екстремно високи температури, системот за регулирање на температурата на нашето тело брзо ги достигнува своите граници. Во случајот со постарите, фактот што тие често пијат премалку течност ги отежнува работите. Последица на тоа е дека телото не може да произведе доволно пот, што значи дека телото не може доволно брзо да се олади.
Во многу случаи, препорачливо и најбезбедно е да се јавите на лекар или брза помош.
Најдобриот начин да избегнете сончев или топлотен удар е многу едноставен: не се изложувајте премногу на сонце, заштитете ја главата со светла капа и пијте многу течности. Правилото е дека возрасен човек за време на топлите денови треба да пие најмалку половина литар вода повеќе отколку што вообичаено пие, пренесува ДВ.