Францускиот претседател Емануел Макрон денеска ќе ја прифати оставката на премиерот Франсоа Бајру откако неговата влада падна по гласањето за доверба, а францускиот лидер мора итно да најде наследник за да спречи нова политичка криза.
Вчера Бајру доживеа пораз на гласањето за доверба во парламентот, на кое самиот повика, туркајќи ја Франција во нова неизвесност и оставајќи му задача на Макрон да го пронајде својот седми премиер. Кабинетот на францускиот претседател соопшти дека Макрон „го примил на знаење“ исходот и изјави дека ќе назначи нов премиер „во следните денови“, со што стави крај на шпекулациите за предвремени избори.
Макрон ќе се сретне со Бајру во вторник „за да ја прифати оставката на неговата влада“. Точно кога би можел да биде назначен нов премиер засега е нејасно, но извор близок до Макрон изјави дека именувањето е можно уште во вторник, а не е исклучено и претседателско обраќање.
Бајру поразен на гласањето за доверба и предлог-буџетот
Бајру ги изненади дури и своите сојузници со свикувањето на гласањето за доверба со цел да се стави крај на долготрајниот застој околу неговиот предлог за рестриктивен буџет, кој предвидуваше речиси 44 милијарди евра заштеди во трошоците за да се намали францускиот долг.
На гласањето во Националното собрание 364 пратеници гласаа против владата, додека само 194 ѝ дадоа доверба. „Во согласност со член 50 од уставот, премиерот мора да поднесе оставка на својата влада“, изјави претседателката на Долниот дом, Јаел Браун-Пиве. Бајру беше шести премиер под Макрон од неговиот избор во 2017 година, а петти од 2022 година.
Според компанијата за анализа на ризици „Евразија Груп“, Макрон „брзо ќе делува за да го замени Бајру“. „Макрон, кој обично претпочита да не брза, се надева дека оваа недела ќе објави нов премиер за да спречи целосна пазарна и уставна криза.“
Опции и општествени тензии
Макрон, кој ги предводи дипломатските напори на меѓународно ниво за ставање крај на руската војна против Украина, сега се соочува со една од најкритичните домашни одлуки во својот мандат – кого да назначи за премиер. Социјалистичката партија изрази подготвеност да води нова влада, но не е јасно дали таквата администрација би можела да опстане.
„Мислам дека е време левицата повторно да ја води оваа земја и да обезбеди прекин на политиката од последните осум години“, изјави Флор за телевизијата TF1. Макрон има доверба во своите десничарски министри, како министерот за правда Жералд Дарманен, но постои ризик левицата да ги одбие.
Меѓу помалку истакнатите опции се споменуваат министерката за здравство Катрин Вотрен и министерот за финансии Ерик Ломбар. Според анкетата на Одокса-Бекбон за „Ле Фигаро“, 64 отсто од Французите сакаат Макрон да поднесе оставка наместо да назначи нов премиер, што тој веќе го исклучи.
Покрај политичките превирања, Франција се соочува и со општествени тензии. Левичарското движење „Блокирај сè“ повикува на ден на акции во среда, а синдикатите ги повикаа работниците на штрајк на 18 септември. Исходот од претседателските избори во 2027 година, на кои Макрон не може да се кандидира, останува отворен, а аналитичарите предвидуваат дека француската крајна десница има најголеми шанси за победа.
Пресудата за Марин Ле Пен и политичките импликации
Трипати кандидатката за претседател на Националното собирање (RN), Марин Ле Пен, претрпе удар во март кога францускиот суд ја осуди неа и други партиски функционери за измама со лажни работни места во Европскиот парламент.
Ле Пен беше осудена на четири години затвор, од кои две условни, а исто така ѝ беше забрането да се кандидира на функција пет години, што ја уништи нејзината амбиција да учествува на изборите во 2027 година – освен ако пресудата не биде укината по жалба.
Парискиот суд во понеделник соопшти дека нејзината жалба ќе се разгледува од 13 јануари до 12 февруари 2026 година, значително пред изборите, што потенцијално би можело да ги оживее нејзините претседателски надежи. Поддржана од своите пратеници, Ле Пен го повика Макрон да распише предвремени парламентарни избори, изјавувајќи дека одржувањето избори „не е опција, туку обврска“.