По изборната победа на студентското движење во Србија, се најавува нов политички курс со фокус на обновување на институциите, економска стабилност и утврдување на одговорноста за корупцијата. Приоритетите на идната влада ги претстави академикот Радомир Саичиќ, професор на Хемискиот факултет во Белград, член на Српската академија на науките и уметностите (САНУ) и претставник на „Студентската листа“.
Во интервју за српскиот неделник „НИН“, Саичиќ посочи дека првите 30 дена од работата на новата влада ќе бидат насочени кон обезбедување економска и енергетска стабилност. Меѓу приоритетите се стабилноста на курсот на динарот, редовната исплата на платите и пензиите, како и сигурното снабдување со енергенси.
Во овој период се планираат и разговори со Соединетите Американски Држави за санкциите кон Нафтената индустрија на Србија (НИС), како и со Русија за прашањето на снабдувањето со природен гас.
Саичиќ најави и подготовка на буџетот за 2027 година, при што посебен акцент ќе биде ставен на транспарентноста и контролата на јавните финансии.
Во првите 100 дена од мандатот, владата планира ревизија на големите инфраструктурни и државни проекти, реорганизација на институциите и јавните претпријатија, како и професионализација на нивното раководење. Предвидено е објавување на договорите за големите државни инвестиции, засилен надзор врз јавните трошења и мерки за враќање на незаконски стекнатиот имот.
Според Саичиќ, важна улога во утврдувањето на одговорноста ќе има обвинителството, кое треба да постапува независно и ефикасно.
Најавува поефикасна истрага за трагедијата во Нови Сад
Едно од најважните прашања што новата власт ќе треба да ги отвори е одговорноста за уривањето на настрешницата на железничката станица во Нови Сад, во кое загинаа 16 лица.
Саичиќ оцени дека досегашната истрага не била доволно ефикасна, а според неговите тврдења, во одредени моменти била и попречувана. Тој порача дека новата влада ќе инсистира на целосно утврдување на фактите и поведување соодветни постапки против одговорните.
„Првото и најважно од почетните барања на студентите беше спроведување истрага и кривично гонење на одговорните. Сега ситуацијата се менува: истрагата ќе се спроведе многу поефикасно, ќе се утврдат фактите, а против обвинетите ќе се поведат правни постапки“, изјави Саичиќ за „НИН“.
Промени се најавуваат и во државната администрација. Според него, вработените кои професионално и чесно ја извршуваат работата нема да бидат засегнати од реформите, но функционерите ќе мора да понесат одговорност за евентуалните злоупотреби.
Како дел од реформите се предвидува воведување јавни конкурси за работните места, со цел да се стави крај на долгогодишната практика на привремени именувања и партиски влијанија при вработувањето.
Реформи во повеќе сектори и програма од над 1.200 страници
Во рок од една година се очекува подготовка на нови законски решенија во повеќе области, меѓу кои телекомуникациите, осигурувањето, банкарството, даночниот систем и борбата против корупцијата.
Долгорочната визија, како што објасни Саичиќ, е изградба на економија заснована на знаење, во која поголемо место ќе имаат науката, иновациите и претприемништвото. Во тој процес треба да се искористат и знаењето и искуството на научниците и претприемачите од српската дијаспора.
Тој откри дека „Студентската листа“ веќе располага со обемна изборна и реформска програма, подготвена со учество на повеќе од десетина експерти, која содржи над 1.200 страници. Спроведувањето на предложените мерки, според него, ќе мора да биде мерливо и проследено со јасна одговорност.
Целта е владата да се формира без непотребно одложување
Во однос на формирањето на новата влада, Саичиќ рече дека разговорите за нејзиниот состав веќе се водат. Сепак, претходно треба да заврши верификацијата на изборните резултати и конституирањето на парламентот.
Неговата оценка е дека процесот треба да се заврши што е можно побрзо, но без избрзани одлуки.
Тој не очекува различните политички и идеолошки ставови во рамките на студентското движење да предизвикаат сериозни несогласувања. Според него, заедничките цели, како еднаквоста пред законот, вработувањето според заслуги и независноста на институциите, треба да бидат основа за соработка, додека разликите треба да се надминуваат преку демократски дијалог.
Саичиќ посочи дека одлуката за претседателски кандидат на „Студентската листа“ ќе им биде препуштена на студентите. Односите меѓу идната влада и претседателот на државата, според него, треба да се одвиваат во рамките на уставно утврдените надлежности на двете институции.