Американскиот претседател Доналд Трамп најави енергетско примирје меѓу Русија и Украина, по неговата претходна одлука за ублажување на ограничувањата за извоз на руска нафта и последователниот повик за промена на раководството во Киев.
„Со моментален ефект, стапува на сила ЕНЕРГЕТСКО ПРИМИРЈЕ во војната меѓу Русија и Украина“, напиша тој на 11 октомври на платформата „Truth Social“. „Двете страни се согласија. Не го прекршувајте!“
Набргу потоа, украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека Киев ја поддржува иницијативата и ги очекува деталите од Вашингтон. Претходно, тој сигнализираше подготвеност да ги запре нападите врз руските рафинерии за нафта доколку Москва престане со нападите врз украинската енергетска инфраструктура.
„Важно е и Русија да го поддржи ова“, напиша Зеленски на „X“. „Украина секогаш целосно ги поддржува чекорите кон намалување на тензиите, заштита на животите и носење на неопходните одлуки за завршување на војната и обезбедување траен мир.“
Москва не ја потврди веднаш најавата на Трамп, која дојде во време на тековни руски напади врз украинските градови и украински напади со беспилотни летала врз технолошки објекти во внатрешноста на Русија.
Претходно, Кремљ ги отфрли повиците за каков било договор за примирје, настојувајќи да го принуди Киев да прифати неповолен договор преку силни напади врз енергетските објекти во Украина. Овие напади оставија илјадници луѓе без греење и струја, среде острите зимски температури.
Најновата изјава на Трамп уследи два дена откако тој и рускиот претседател Владимир Путин објавија договор за привремено ублажување на ограничувањата за извоз на руски дизел. Зеленски ја опиша одлуката како знак на американска „слабост“ и како „подарок“ за Путин.
Украинскиот претседател тврдеше дека зголемените приходи од енергенси ќе ја охрабрат Москва да ја продолжи инвазијата, која сега е во својот 56-ти месец.
Подоцна, Трамп изјави дека Украина мора да „избере нов лидер“. Тој го обвини Зеленски за отсуството на договор за завршување на руската војна против неговата земја и побара од Киев „дефинитивно да ги запре“ нападите врз руските рафинерии за нафта, среде глобална енергетска криза предизвикана главно од војната на САД со Иран. Американскиот претседател го постави завршувањето на војната на Русија против Украина како приоритет кога го започна својот тековен мандат во јануари 2025 година. Сепак, ставовите на Киев и Москва во однос на преговорите остануваат далеку едни од други.
Кремљ не понуди никакви отстапки и продолжува да инсистира на строги барања, вклучително и руска контрола врз регионот Донбас, кој Русија не успеа да го заземе во борбите.
Во меѓувреме, Русија продолжи со немилосрдни бомбардирања на украинските региони. Сепак, од почетокот на оваа година, Киев сè почесто возвраќа со сопствена кампања на напади.
Украинските напади со оружје со долг дострел беа насочени кон руски воени објекти и рафинерии за нафта, со цел да се ограничат приходите што ја финансираат инвазијата.
„Украина ќе биде подготвена да ги запре нападите врз руските рафинерии доколку Русија престане со нападите врз нашата енергетска инфраструктура. Секој чекор за намалување на тензиите мора да биде взаемен и проследен со реални гаранции“, напиша Зеленски на Телеграм на 11 октомври.
Европските лидери ја поддржуваат Украина
И покрај најсилните критики на Трамп упатени кон Зеленски откако ги подобрија односите по тензичната средба во Белата куќа во февруари 2025 година, европските лидери ја потврдија својата поддршка за украинскиот претседател и за одбранбените напори на земјата.
„Ова не е време за попуштање на притисокот врз Русија, а Европа нема да го стори тоа“, напиша шефицата за надворешна политика на ЕУ, Каја Калас, на 10 октомври на платформата „Икс“ (X). Таа го осуди договорот за дизел гориво и предупреди дека тоа ќе ги зголеми воените приходи на Москва.
Калас додаде дека министрите за надворешни работи на ЕУ планираат да одобрат нови имиња на списокот со санкции на 12 октомври. Во меѓувреме, некои од најголемите земји-членки на блокот, вклучително и Германија, потврдија дека ќе го задржат својот строг режим на санкции и покрај промената на ставот на Вашингтон.
Финскиот премиер Петери Орпо го опиша договорот на Трамп со рускиот претседател Владимир Путин како „ужасно разочарување“. Во меѓувреме, шведскиот премиер Улф Кристерсон изјави дека следниот пакет на ЕУ ќе опфати 1.600 субјекти од руската воена индустрија. Во текот на изминатите 24 часа, Зеленски оствари серија телефонски разговори со францускиот претседател Емануел Макрон, финскиот претседател Александар Стуб и норвешкиот премиер Јонас Гар Сторе. Тие разговараа за воздушната одбрана и за продолжувањето на притисокот врз Москва.