Поминаа децении, Македонија премина од еден во друг политички систем, се сменија влади, а никој до сега не ја “демонтираше“ оваа еколошка бомба!
Оваа хемиска супстанца е арсен, опасна по здравјето. Се наоѓа во Лојане, општина Липково, на само неколку метри од основното училиште Преродба.
Идриз Сулејмани: Додека водата не е за пиење, не може да се користи спортската сала за час по физичко.
ТВ21: каква врска има салата со водата за пиење?
–Тука се тоалетите, има бања. Учениците кои имаат физичко овде, се потат, пијат вода, а водата тука не може да се користи, изјави Идриз Сулејмани, директор на ОУ Преродба.
Проблем не е само водата која не е за пиење. И земјиштето е контаминирано, ни кажа наставникот по географија во ова училиште, Африм Зимери.
-Исто така, имајќи предвид дека плодните полиња се наоѓаат на исток од селата, кога температурите се високи или кога дува ветер, ветерот ја носи прашината и ја наслојува на плодните земјишта, а се знае дека овие плодни површини се засадени со разни земјоделски култури кои се користат и за храна, изјави Африм Зимери, наставник по географија.
Многу семејства во Лојане користат бунари за да се снабдуваат со вода, но не сите имаат можност да постават филтри, ни изјави жителот Јетон Рахмани, па според него повеќето се принудени да користат нефилтрирана вода.
Рахмани: 90% од селото има бунари, бунарите што ги отворивме, таа вода е многу штетна, треба да се зборува општо, не треба да се зборува за тие 10% што имаат ставено филтри, колку чини на секои 6 месеци.
ТВ21: Колку чинат филтрите?
Рахмани: На секои 6 месеци 7500 денари да дојде сервис да ги поправи.
Градоначалникот на Липково, Еркан Арифи, ни изјави дека мрежата за вода за пиење во Лојане и Ваксинце е завршена, но се уште се чека испорака од министерството за животна средина и од транспорт.
Што се однесува до целосното чистење на овој токсичен простор, побарувачката на жителите е континуирана.
-Селаните постојано се жалат, но не е ветено ништо, сега треба да доставиме барање да ја отстранат таа депонија бидејќи тоа е отров, изјави Дилавер Јакупи, жител на Лојане.
Од Министерството за животна средина ни рекоа дека поранешниот рудник е идентификуван како контаминирана област во Националниот план за управување со отпад 2021-2031 година. Според физибилити студија од 2007 година, според министерството, најевтината предложена опција била покривање на депонијата како краткорочно решение, што според оваа 18-годишна студија би чинела 3 милиони долари. Бидејќи студијата треба да се ревидира, Министерството вели дека најверојатно ќе бидат потребни повеќе средства.
Од Министерството за животна средина додаваат дека има инвеститори заинтересирани за експлоатација на метали и спроведување на санација и дека Министерството за економија ја започнало постапката за доделување концесија. „Секоја друга привремена акција не би го решила проблемот со загадувањето“, заклучува Министерството за животна средина, ветувајќи дека ќе ги испита опциите за трајни решенија во комуникацијата со другите институции.