Градежни активности во Мешеишта: проект кој конечно оживува?
На втората локација во проектот за енергетско поврзување со Албанија, кај Мешеишта, треба да се изгради Трафостаницата Охрид со 400 киловолтен влез и излез, како и три излеза на 110 киловолтно ниво кон Охрид, Струга и Ресен.
По пристигнувањето, забележавме градежни активности. Иако беше темно, работниците, градежната механизација и поставениот енергетски трансформатор беа очигледни. Тука се и потпорните ѕидови, темелите на командната зграда и основите за челични носачи на опрема.
Договори и застои: „Кончар“ и анексот на договорот
Договорот со „Кончар“ од Загреб беше потпишан во февруари 2020 година, но работите стоеја во место до пролетта 2024 година. Компанијата бараше дополнителни средства поради зголемувањето на цените за време на пандемијата и енергетската криза.
Во јануари 2024 година, со „Кончар“ беше потпишан анекс на договорот со дополнителни 3 милиони евра. Истражувањето покажа дека неколку директори на МЕПСО претходно преговарале, но договорот бил одобрен од последниот директор пред смената на власта, Зуди Енузи Кока.
МЕПСО: Напредок во динамиката на изградба
Од новото раководство на МЕПСО велат дека изградбата на трансформаторската станица се одвива според планот:
„Анексот на договорот, потпишан во април 2024 година, овозможи надминување на застојот предизвикан од инфлаторните амплитуди, Ковид-кризата и војната во Украина.“
Декада на застој: проект кој го промени осум директори
Проектот за енергетско поврзување со Албанија трае 10 години, а низ него поминале осум директори на МЕПСО. Од Никола Груевски, кој го најави во 2013 година, до актуелниот директор Бурим Љатифи, кој го презеде пред три месеци, се ределе ветувања и пречки.
Хронологија на проектот: ветувања и реалност
- 2013: Проектот е најавен од Владата на ВМРО-ДПМНЕ со рок за завршување до 2017 година.
- 2015: Обезбедени се финансии: 37 милиони евра кредит од ЕБРД и 12 милиони евра грант од WBIF.
- 2016: Потпишан договор за проектирање со германско-македонски конзорциум.
- 2020: Потпишани договори со „Енергоинвест“ и „Кончар“.
- 2024: Потпишан анекс со „Кончар“; застојот продолжува кај „Енергоинвест“.
Одговорностите на директорите
Досегашните директори на МЕПСО тврдат дека секој придонел кон реализација, но проектот сè уште не е завршен. Според Синиша Спасов, директор од 2012 до 2016 година, проектната документација требаше да биде готова до 2017 година. Но, застојот продолжи под водството на наредните директори, со чести промени на врвот.
Заклучок: енергетска крстосница или потрошено време?
И покрај вложените средства и време, проектот за енергетско поврзување со Албанија останува недовршен. Дали ќе стане реалност или ќе остане уште една приказна за потрошените милиони без резултат? „Бизнис 21“ продолжува да истражува.