Амнести Интернешнал во средата ја обвини Израел дека спроведува кампања на „етничко чистење“ на Палестинците од окупираниот Западен Брег, со намера за анексија на палестинската територија.
Обвинувањето доаѓа во нов извештај од 149 страници, во кој се наведува дека присилното раселување на Палестинците од Западниот Брег е резултат на координирана државна политика, а не само на дејствија на насилни доселеници. Иако голем дел од раселувањето се поврзува со доселеници кои поставуваат нелегални населби на палестинска земја, извештајот тврди дека процесот не би можел да се одвива без поддршка од владата.
Меѓународната заедница во најголем дел смета дека населбите се нелегални. Израел, од друга страна, го смета Западниот Брег за спорна територија и наведува дека неговиот конечен статус треба да биде решен преку преговори.
Податоците на Обединетите нации покажуваат дека повеќе од 100 села на Западниот Брег биле целосно или делумно испразнети во периодот од јануари 2023 до април 2026 година. Во исто време, ОН регистрирале над 7.280 случаи на поединечно раселување на Палестинци поради уривање на домови и објекти од страна на израелските сили, при што дел од луѓето биле раселени повеќе пати.
Израел во минатото ги отфрла ваквите обвинувања – вклучително и термините како „етничко чистење“, кои се однесуваат на присилно протерување на население со насилство – како израз на долгогодишна пристрасност. Земјата не реагираше веднаш на новиот извештај.
„Овие злоупотреби не се резултат на неколку ‘лоши јаболка’. Насилството од доселениците е клучна компонента на државно одобрена кампања на етничко чистење“, изјави генералната секретарка на Амнести, Агнес Каламар. Таа додаде дека станува збор за намерна, државно водена анексија, во целосно кршење на меѓународното право, што се одвива пред очите на целиот свет.
Израелските лидери остро го осудуваат особено тешкото насилство од страна на еврејските доселеници, но најчесто го прикажуваат како изолирани случаи. Владината коалиција на премиерот Бенјамин Нетанјаху е силно поддржана од доселенички движења, а дел од министрите отворено се залагаат за формална анексија на територијата.
Владата се соочува со критики од Палестинците и организациите за човекови права поради забрзаното проширување на населбите, кое, според нив, има цел да спречи формирање на идната палестинска држава. Повеќе од 700.000 Израелци живеат на Западниот Брег и во Источен Ерусалим, територии освоени од Израел во војната во 1967 година, а за кои Палестинците тврдат дека треба да бидат дел од нивната идна држава.
Амнести наведува дека идентификувала десетици предлози-закони во израелскиот парламент (Кнесет) за проширување на израелското граѓанско право и јурисдикција врз населбите, како и врз судовите што им судат на Палестинците. Неодамна парламентот усвои мерка со која смртната казна станува основна казна за Палестинци од Западниот Брег осудени за убиство на Израелци.
Минатата година американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека нема да дозволи Израел да го анектира Западниот Брег. Американскиот мировен договор меѓу Израел и Хамас, кој имаше за цел да ја запре војната во Газа, исто така ги призна палестинските аспирации за државност.
Села најранливи на раселување
Амнести наведува дека масовното раселување на палестинските бедуински заедници е резултат на насилство од доселеници, проширување на нови населби и преземање на големи површини нерегистрирано земјиште од страна на Израел. Организациите за човекови права предупредувале за вакви појави и пред 2023 година, но тврдат дека тие драматично се засилиле по нападот на Хамас на 7 октомври истата година, кој ја предизвика војната.
Според нив, бедуинските сточарски заедници во оддалечените делови на Западниот Брег се најранливи, бидејќи се помалку способни да издржат притисок од вооружени доселеници кои поставуваат нови пунктови околу палестинските села.
Групата „Peace Now“ која го следи проширувањето на населбите наведува дека 212 од најмалку 363 постоечки пунктови на Западниот Брег се изградени од 2023 година наваму. Тие се градат без дозвола од израелските власти, кои понекогаш ги уриваат, но често ги игнорираат или подоцна ги легализираат.
Амнести наведува дека извештајот опфаќа 27 населби и села на Западниот Брег од кои Палестинци биле раселени во периодот 2023–2025 година. Истражувачите интервјуирале десетици Палестинци и правници, разговарале со сведоци на насилство од доселеници, анализирале над 420 видеа и разгледале државни соопштенија и други извештаи.
Организацијата исто така наведува дека меѓународната заедница не успеала да преземе ефикасни мерки за запирање на раселувањето.
Дрор Еткес, кој раководи со набљудувачката група „Kerem Navot“, изјави дека од октомври 2023 година доселениците зазеле околу 12,5% од територијата на Западниот Брег – земја до која Палестинците повеќе немаат безбеден пристап или можност да ја користат.