Како придобивките од вештачката интелигенција да не останат само кај технолошките компании, туку да стигнат и до пошироката јавност – ова прашање станува сè поважно со забрзаниот развој на новите технологии и загриженоста за иднината на работните места. Компанијата „Антропик“ најави дека ќе издвои пет отсто од својот капитал, проценети на 48,25 милијарди долари, за фонд наменет за јавна корист, додека Илон Маск предлага акциите да им се распределат директно на граѓаните.
Според планот на „Антропик“, фондот ќе поддржува непрофитни организации и иницијативи од јавен интерес. Меѓу можните приоритети се програмите за ублажување на последиците од автоматизацијата врз пазарот на трудот, како и директна финансиска помош за одредени групи население. Сепак, деталите за тоа кој ќе може да добие средства и како ќе се врши распределбата допрва треба да бидат утврдени.
Иницијативата предвидува уделот на фондот да може дополнително да се зголемува со растот на вредноста на компанијата. Според најавениот механизам, за секое зголемување од 50 отсто на вредноста на „Антропик“ над утврденото почетно ниво, би се издвојувале дополнителни два процентни поени од акциите.
Компанијата наведува дека, заедно со претходно преземените обврски на основачите и програмата за донирање акции во која учествуваат вработените, приближно 20 отсто од акциите би биле посветени на јавната корист. Основачите, според најавата, се обврзале да донираат 80 отсто од своите удели.
Една од главните причини за ваквите иницијативи е стравот дека развојот на вештачката интелигенција може да доведе до намалување на потребата од работници во одредени професии. Иако новата технологија може да ја зголеми продуктивноста и да отвори нови економски можности, дел од вработените би можеле да се соочат со губење на работните места или со потреба од преквалификација. „Антропик“ претходно се обврзала да издвои 200 милиони долари за истражување и справување со влијанието на вештачката интелигенција врз пазарот на трудот.
Поинаков пристап предлага Илон Маск, извршен директор на „Тесла“ и основач на компанијата за вештачка интелигенција „ИксАИ“. Реагирајќи на најавата на „Антропик“ на платформата Икс, Маск порача дека акциите треба да им се дадат директно на граѓаните, наместо за нивната распределба да одлучува посебен фонд.
Разликата меѓу двата пристапа е во начинот на кој би се распределувале придобивките од технолошкиот развој. Моделот на „Антропик“ предвидува средствата да се насочуваат преку фонд со утврдена јавна намена, додека предлогот на Маск се залага за подиректна распределба на сопственоста меѓу граѓаните.
Од „Антропик“ наведуваат дека фондот нема да се користи за лобирање или за политички донации. Сè уште се очекуваат дополнителни информации за неговото управување, критериумите за доделување средства и условите под кои би се издвојувале дополнителни акции.
Клучното прашање останува дали ваквите иницијативи ќе донесат конкретна корист за граѓаните, особено за оние чии работни места би можеле да бидат погодени од автоматизацијата. Вистинскиот ефект ќе зависи од конечните правила, начинот на распределба и тоа колку од средствата навистина ќе стигнат до луѓето на кои им се најпотребни.