Денес, додека православните верници го слават празникот Свети Трифун, западната традиција го слави Денот на вљубените, познат и како Свети Валентин.
Овој празник е посветен на изразување љубов и внимание, а често се слави со размена на писма, романтични гестови и гледање романтични филмови.
Сепак, покрај емотивната димензија, 14 февруари е придружен и со зголемено купување подароци, како и толпи во продавниците. Според некои историски толкувања, корените на Денот на вљубените може да се проследат до римските фестивали на плодноста.
Македонската православна црква и верниците го слават Свети Трифун, христијански голем маченик од третиот век, кој е познат меѓу народот и како светец-заштитник на лозарите и винарите, додека западната традиција го слави Денот на вљубените.
Многу луѓе знаат дека Денот на вљубените е именуван по Свети Валентин. Но, дали знаевте дека всушност постојат двајца Свети Валентин?
Никој не знае со сигурност дали празникот првично го славел Свети Валентин од Рим или Свети Валентин од Терни.
И двајцата биле маченички убиени поради своите верувања.
Легендите велат дека Свети Валентин од Рим бил свештеник кој ја прекршил забраната на римскиот император Клавдиј II за брак на војниците и продолжил тајно да ги венчава паровите.
Други приказни велат дека Свети Валентин им помогнал на христијаните да избегаат од римските затвори и дека се вљубил во ќерката на еден затворски чувар, потпишувајќи ѝ љубовно писмо: „Твојот Валентин“.
Денот на вљубените има свои корени и во античките пагански фестивали.
Еден од нив бил фестивал на плодноста што се славел на 15 февруари во антички Рим, а празникот бил посветен на римскиот бог на земјоделството Фаун и основачите на Рим Ромул и Рем. Се славел со жртвување животни.
Традицијата на подарување цвеќе на Денот на вљубените датира од 17 век
Подарувањето црвени рози можеби е очигледен романтичен гест денес, но не било секогаш. Кон крајот на 18 век, Лејди Монтагју била сопруга на британскиот амбасадор во Турција. Таа погрешно го разбрала локалниот обичај да користи римувани зборови за да пренесе тајни пораки и мислела дека само цвеќињата што се користат во рими претставуваат тајни значења. Оваа идеја за „јазик на цвеќето“ се проширила низ цела Европа, каде што специфичните цвеќиња претставувале еден вид емоција, љубов, омраза, жалење и друго. Со текот на времето, црвените рози сè повеќе се поврзувале со романсата.
Речиси 250 милиони рози се одгледуваат како подготовка за Денот на вљубените секоја година.
Иако многу луѓе ги земаат црвените рози здраво за готово како основен дел од Денот на вљубените, розите всушност не растат во февруари во многу делови од светот бидејќи е премногу ладно.
Наместо тоа, милиони цвеќиња се одгледуваат низ целиот свет и се испраќаат во САД и други земји, особено за 14 февруари. Повеќето од розите што ги даваме како подароци за Денот на вљубените доаѓаат од Еквадор, Кенија и Колумбија.
Бојата на цветот што се дава носи посебна симболика
Бојата на цветот што се дава на Денот на вљубените има значење. Додека црвената роза традиционално симболизира љубов, други бои како темно розова, виолетова или бела – кои симболизираат среќа, кралско семејство и наклонетост – исто така можат да се подарат на овој празник.
Американците се меѓу најголемите трошачи на подароци
Според Националната фондација за малопродажба, Американците потрошиле речиси 26 милијарди долари за подароци за Денот на вљубените во 2023 година. Се проценува дека секој граѓанин троши просечно 193 долари на Денот на вљубените.
Американците исто така испраќаат 145 милиони честитки за Денот на вљубените секоја година. Ова го прави Денот на вљубените втор најголем празник за подарување честитки во САД по Божиќ.
И, колку и да звучи чудно, луѓето во САД, каде што 14 февруари се смета за голем ден, трошат милиони долари за подароци за своите миленици.
Околу 27,6 милиони американски домаќинства добија подароци за своите миленици на Денот на вљубените во 2020 година, а повеќе од 17,1 милиони купија подароци за своите мачки. Вкупно, американските домаќинства потрошија околу 751,3 милиони долари за подароци за своите миленици на Денот на вљубените.
Бонбоните се најпопуларниот подарок
Според Националната федерација на малопродажба, повеќето луѓе ќе им дадат бонбони и честитки на своите најблиски, иако многумина ќе потрошат пари и за цвеќе, подарочни честитки и облека.
Бонбоните се најпопуларниот подарок за Денот на вљубените
Од друга страна, најголемите трошоци се за подароци како што се накит и патување. Се проценува дека Американците потрошиле повеќе од 5,5 милијарди долари за накит и речиси 4,4 милијарди долари за посебна вечера за Денот на вљубените. Датумот е исто така меѓу најпопуларните кога станува збор за свршувачки.
Ден на љубовта за пријателите и децата
Многу латиноамерикански земји го знаат празникот како el dia de los enamorados (Ден на вљубените) или dia del amor y la amistad (Ден на љубовта и пријателството). Додека паровите разменуваат цвеќе и слатки на овој ден, фокусот на празникот е и на изразување благодарност кон пријателите.
Во Јапонија, вообичаено е само жените да им даваат подароци на мажите во нивниот живот, а квалитетот на чоколадото укажува на нивните вистински чувства, според Fortune. Покрај тоа, на 14 март, точно еден месец подоцна, мажите возвраќаат со прославување на сè попопуларниот „Бел ден“ таму.
Децата се особено во центарот на вниманието на 14 февруари во Соединетите Американски Држави. Денот на вљубените обично се поврзува со романтична љубов и партнерство.
Интересно е што, според анкетата спроведена од шоуто Today во која биле анкетирани 1.500 луѓе, само 59 проценти од сопружниците планирале да им подарат нешто на своите партнери, додека 85 проценти од родителите планирале да им дадат подарок на своите деца на 14 февруари.