Три супертанкери под саудиско знаме, со товар од 6 милиони барели сурова нафта, во четвртокот поминаа низ Ормускиот Теснец, неколку часа откако американскиот претседател Доналд Трамп потпиша договор со Иран за прекин на војната која го наруши глобалното снабдување со енергенси.
Но во Либан, каде што повеќе од еден милион луѓе се раселени поради борбите, израелските сили во четвртокот наутро извршија нови воздушни напади, што создаде сомнеж колку далеку Трамп ќе оди за да ги натера своите воени сојузници да ја прекинат офанзивата, за која сега вети дека ќе заврши.
Трамп во средата го стави својот потпис на „меморандумот за разбирање“ за прекин на војната, а истото го направи и иранскиот претседател Масуд Пезешкијан, со што договорот стапи во сила два дена порано од очекуваното. Договорот предвидува итно отворање на Ормускиот Теснец и укинување на американската блокада на иранските пристаништа.
Иако бродските компании велат дека ќе биде потребно време транзитот низ теснецот да се врати на нивото пред војната, бидејќи треба да се обезбеди безбедно минување и да се расчистат можни мини, првите знаци на влијание веќе се забележуваат.
Бродовите кои претходно можеби ги исклучувале транспондерите за да ја сокријат својата локација, сега повторно ги емитуваат позициите и се подготвуваат за минување низ теснецот.
Цената на референтната сурова нафта „брент“ дополнително падна за 2 отсто, на под 78 долари за барел, што е најниско ниво од почетокот на борбите.
Американско-иранскиот меморандум отвора 60-дневен период на преговори за постигнување конечен договор за прекин на војната, која Трамп ја започна во февруари заедно со израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху.
Меморандумот бара прекин на војната во Либан
Либан останува едно од најчувствителните прашања во мировните напори. Израел, кој во март започна копнена офанзива и оттогаш зазеде голем дел од јужен Либан во борбите против Хезболах, беше исклучен од преговорите.
Иран постојано нагласуваше дека секој мировен договор мора да го опфати и Либан. Во договорот потпишан од Трамп, се наведува повик за „траен прекин“ на војната во Либан и гарантирање на неговиот територијален интегритет и суверенитет.
САД и Иран во средата го објавија текстот на привремениот договор што го потпишаа нивните претседатели.
Во меѓувреме, иако борбите во Либан се намалија по првата најава за договорот, последните денови повторно се засилија. Либанските државни медиуми пријавија воздушни напади и артилериски гранатирања во јужниот дел на земјата, при што едно лице загинало во автомобил.
Израелски претставници изјавиле дека земјата продолжува со преговори со Вашингтон за задржување на своето воено присуство во јужен Либан.
Еден од израелските претставници за „Ројтерс“ рекол дека Израел нема да отстапи од своите позиции, вклучително и барањето да задржи војници во област која ја опишува како тампон-зона јужно од реката Литани.
Друг израелски функционер оценил дека исходот на разговорите ќе зависи од тоа дали Трамп ќе одлучи да изврши притисок врз Израел со можни последици доколку не се придржува до условите од договорот со Иран.
Најновите случувања предизвикаа една од најголемите тензии во американско-израелските односи во последните децении, откако меморандумот меѓу Вашингтон и Техеран предизвика незадоволство кај дел од израелската јавност и политичкиот спектар.