Обединетите Арапски Емирати во вторникот објавија дека го напуштаат ОПЕК, нанесувајќи удар на групата што произведува нафта, бидејќи невидената енергетска криза предизвикана од војната со Иран ги разоткрива поделбите меѓу земјите од Заливот.
Излегувањето на ОАЕ – еден од најголемите производители на групата – ја ослабува контролата на ОПЕК врз глобалните резерви на нафта и го продлабочува јазот меѓу ОАЕ и нивниот сосед Саудиска Арабија, де факто лидер на Организацијата на земјите извознички на нафта, објави Ројтерс.
Исто така, би можело да им овозможи на ОАЕ да го зголемат производството откако извозот преку Персискиот Залив ќе се нормализира, бидејќи тој повеќе нема да биде ограничен со квотите на ОПЕК.
Во своите први јавни коментари по објавувањето, министерот за енергетика на ОАЕ, Сухаил Мохамед ал-Мазруеи, изјави за Ројтерс во телефонско интервју дека одлуката е донесена по прегледот на енергетската стратегија на земјата.
Тој додаде дека ОАЕ не разговарале за ова прашање со ниедна друга земја.
„Ова е политичка одлука, донесена по внимателно разгледување на сегашните и идните политики поврзани со нивоата на производство“, рече Мазруеи.
ОАЕ ќе го напуштат ОПЕК на 1 мај
Тој, исто така, нагласи дека на светот ќе му треба повеќе енергија, имплицирајќи дека ОАЕ се подготвени да ја задоволат таа побарувачка.
Цените на нафтата на меѓународните пазари се намалија во вторник по објавувањето дека ОАЕ ги напушта ОПЕК и ОПЕК+, алијансата што ги обединува ОПЕК и придружните производители, на 1 мај.
Мазруеи рече дека не очекува значително непосредно влијание врз пазарот од ограничувањата во Ормутскиот теснец.
Производителите од Персискиот Залив се борат да извезуваат преку тесниот морски премин помеѓу Иран и Оман, низ кој минува една петтина од светската нафта и течен природен гас, поради иранските закани и напади врз бродови.
Со блокирани испораки од Заливот, Меѓународната агенција за енергија соопшти дека уделот на ОПЕК+ во глобалното производство паднал на 44% во март од околу 48% во февруари. Се очекува да падне уште повеќе во април, а потоа и во мај откако четвртиот најголем производител на групата ќе се повлече.
Победа за американскиот претседател Доналд Трамп?
Излезот на ОАЕ е победа за американскиот претседател Доналд Трамп, кој во 2018 година ја обвини организацијата на Генералното собрание на ОН дека „го искористува остатокот од светот“ со зголемување на цените на нафтата.
Трамп, исто така, ја поврза американската воена заштита на земјите од Заливот со цените на нафтата, тврдејќи дека додека САД ги штитат, тие „ја искористуваат таа предност со наметнување високи цени“.
Аналитичарите го гледаат овој потег како позитивен и за потрошувачите и за пошироката економија.
„Ова им отвора врата на ОАЕ да го зголемат својот удел на глобалниот пазар кога ќе се стабилизира геополитичката ситуација“, рече Моника Малик, главен економист во ADCB.
Аналитичарот од „Ристад“, Хорхе Леон, ја истакна важноста на ОАЕ како една од ретките членки на ОПЕК, заедно со Саудиска Арабија, која има вишок производствен капацитет.
„Надвор од групата, ОАЕ би имале и поттик и можност да го зголемат производството, што покренува пошироки прашања за одржливоста на улогата на Саудиска Арабија како клучен стабилизатор на пазарот“, рече тој.
Раздорот меѓу ОАЕ и Саудиска Арабија се продлабочува
Некогаш цврсти сојузници, Абу Даби и Ријад развија скриено соперништво, судирајќи се околу нафтената политика, регионалната геополитика и трката за привлекување странски таленти и капитал.
ОАЕ е регионален бизнис и финансиски центар и еден од најважните сојузници на Вашингтон. Тие водат активна надворешна политика и изградија своја сфера на влијание на Блискиот Исток и Африка.
Особено по нападите за време на војната со Иран, ОАЕ ги зајакнаа односите со САД и Израел, со кои воспоставија врски преку Абрахамовите договори во 2020 година. Тој го гледа односот како алатка за регионално влијание и единствен канал до Вашингтон.
Во меѓувреме, лидерите на Заливот се состанаа во Саудиска Арабија на самит за кој еден официјален претставник рече дека имал за цел координирање на одговор на илјадниците ирански ракетни и беспилотни летала со кои се соочија нивните земји откако САД и Израел започнаа војна против Иран кон крајот на февруари.