Американскиот претседател Доналд Трамп и кинескиот лидер Си Џинпинг ги завршија разговорите на високо ниво во Пекинг што траеја повеќе од два часа, при што двете страни изразија оптимизам за стабилизирање на односите, дури и кога на самитот доминираа големи несогласувања околу Тајван, трговијата и војната во Иран.
Билатералната средба ги означува првите разговори лице в лице меѓу Трамп и Си од нивната средба во Јужна Кореја во октомври 2025 година. Се очекува Трамп да присуствува на државен банкет организиран во негова чест вечерта, по културната посета на Храмот на небото во Пекинг.
Си го искористи отворањето на самитот за да повика на соработка меѓу двете најголеми економии во светот, велејќи дека Кина и САД треба да бидат „партнери, а не противници“, и покрај растечкото стратешко соперништво и глобалната нестабилност.
Трамп ја нарече Кина „пријател“ и рече дека „односите меѓу Кина и САД ќе бидат подобри од кога било досега“.
Сепак, додека двајцата лидери ги истакнаа своите лични односи и потребата од поблиска соработка, разговорите истакнаа колку се кревки односите меѓу двете земји, додека лидерите се борат со несогласувања околу трговијата, технологијата, Тајван и глобалните последици од војната во Иран.
„Трамп сака стабилност пред среднорочните избори и во време кога САД остануваат вмешани во конфликтот со Иран“, изјави за Радио Слободна Европа Даниел Расел, соработник во Азискиот институт за јавна политика и поранешен помошник државен секретар на САД за прашања на Источна Азија и Пацификот.
„Пекинг сака стабилна надворешна средина бидејќи се соочува со економски притисоци дома“, кажа тој.
И Вашингтон и Пекинг се чини дека се повеќе фокусирани на управување со тензиите и спречување на понатамошна ескалација отколку на постигнување на каков било голем дипломатски пробив.
Тајван се појави како клучна точка на спорот за време на разговорите. Според извештајот објавен од кинеската државна новинска агенција Ксинхуа, Си го предупредил Трамп дека лошото справување со прашањето може да ги турне двете земји во директна конфронтација.
„Ако се управува правилно, двете земји можат да одржат стабилност“, рече Си.
„Доколку се управува лошо, двете земји ќе се судрат или дури ќе влезат во конфликт, ставајќи ги сите односи меѓу САД и Кина во исклучително опасна ситуација.“
Кина го смета самоуправниот остров за дел од својата територија и вети дека ќе го стави под контрола, дури и со сила. Кинеските претставници извршија притисок врз Вашингтон да ја намали воената и политичката поддршка за Тајпеј, особено продажбата на американско оружје на островот.
Администрацијата на Трамп наводно го одложила известувањето на Конгресот за планираниот пакет оружје од 13 милијарди долари за Тајван пред самитот, со цел да се избегне ескалација на тензиите со Пекинг. За време на телефонскиот разговор во февруари, Си го повика Трамп да се справи со прашањето со „крајна претпазливост“.
„Си Џинпинг сака некои отстапки или некои гаранции за Тајван и што би направил Трамп ако Кина го зголеми притисокот врз островот“, изјави за РСЕ Ивон Чиу, соработник во Американскиот институт за претприемништво.
„Ова исто така се поврзува со пошироката цел на Пекинг, а тоа е да им се спротивстави на САД во Индо-пацифичкиот регион“.
Трговските и економските тензии, исто така, беа истакнати во разговорите, иако првичните знаци покажаа ограничен напредок.
Кина одобри извозни лиценци за неколку стотици кланици во САД, дозволувајќи им да продолжат со испораките на говедско месо во Кина, според податоците објавени од Генералната царинска управа на Кина. Лиценците требаше да истечат во март 2025 година откако претседателот Трамп воведе рунда царини за кинески стоки.
Оваа акција претставува скромен гест на добра волја пред пошироките преговори за тарифите, контролата на извозот и синџирите на снабдување.
Трамп јавно ги истакна трговијата и инвестициите пред самитот, додека Пекинг бара олеснување од американските контроли врз извозот на напредна технологија и гаранции против нови царини.
Американскиот претседател беше придружуван од неколку истакнати бизнис лидери за време на состанокот со Кина, вклучувајќи го извршниот директор на „Тесла“, Елон Маск, извршниот директор на „Нвидија“, Јенсен Хуанг и извршниот директор на „Епл“, Тим Кук.
Војната во Иран и прекините предизвикани во поморскиот транспорт низ Ормутскиот теснец ги засенија состаноците во Пекинг.
Се очекува Трамп да изврши притисок врз Кина да ги искористи своите блиски врски со Техеран за да го охрабри Иран да прифати поширок мировен договор и да ги ублажи ограничувањата што влијаат на поморскиот сообраќај низ Ормутскиот теснец, стратешка точка низ која минува околу една петтина од глобалната нафта.
Сепак, пред да замине од Вашингтон, Трамп ги минимизираше сугестиите дека на Соединетите Држави им е потребна помошта од Пекинг за решавање на конфликтот.
„Не мислам дека ни е потребна никаква помош за Иран“, изјави Трамп пред новинарите во Белата куќа на 12 мај. „Ќе победиме на еден или друг начин, мирно или на друг начин“.