Трамп го обвини Иран за напад врз брод во близина на Оман, Техеран инсистира дека ќе го контролира Ормутскиот Теснец

НАЈНОВИ ВЕСТИ

Американскиот претседател Доналд Трамп го обвини Иран за нападот врз трговски брод во близина на брегот на Оман, оценувајќи дека станува збор за прекршување на договорениот прекин на огнот меѓу двете земји.

Според Трамп, иранско беспилотно летало го погодило горниот дел од бродот, при што била предизвикана материјална штета, но пловилото успеало да го продолжи патувањето. Тој додаде дека американските сили собориле уште три ирански дронови, оценувајќи го нападот како „неразумно кршење на договорот за прекин на огнот“.

Двајца американски претставници, кои зборувале анонимно за „Ројтерс“, изјавиле дека нападот бил извршен од иранска страна. Инцидентот дополнително ја зголеми неизвесноста околу привремениот договор за запирање на конфликтот меѓу Вашингтон и Техеран.

Во меѓувреме, Иран остро реагираше на заедничката изјава на САД и шесте земји од Персискиот Залив, кои го отфрлија барањето на Техеран да воведе такси за бродовите што пловат низ Ормутскиот Теснец.

Заменик-министерот за надворешни работи на Иран, Казем Гарибабади, изјави дека безбедната пловидба низ теснецот не може да биде загарантирана без признавање на улогата на Иран како крајбрежна држава. Според него, управувањето со овој стратешки поморски премин треба да биде во согласност со договорите меѓу Иран и Оман.

Иранската државна телевизија објави дека три странски танкери, кои наводно се обиделе неовластено да минат низ теснецот, биле вратени назад по предупредување од Иранската револуционерна гарда. За инцидентот не беа соопштени дополнителни детали.

Во исто време, Обединетите Арапски Емирати соопштија дека нивниот министер за надворешни работи разговарал телефонски со својот ирански колега, при што била нагласена потребата од обезбедување слободна пловидба низ Ормутскиот Теснец.

И покрај новите тензии, цените на нафтата во петокот паднаа за околу три проценти, што аналитичарите го поврзуваат со различните толкувања на привремениот договор меѓу САД и Иран, но и со неизвесноста околу безбедноста на поморскиот сообраќај. Преку Ормутскиот Теснец вообичаено минуваат околу една петтина од светските испораки на нафта и течен природен гас.

Американскиот државен секретар Марко Рубио, по средбите со лидерите од земјите на Персискиот Залив, повика на „слободна, безусловна и непречена пловидба“ низ теснецот, без наплата на такси и без еднострани обиди за воспоставување контрола.

Техеран возврати дека американското воено присуство во регионот претставува главен извор на нестабилност и предупреди против, како што наведе, „непријателските и интервенционистички политики“ на Вашингтон.

Во меѓувреме, бродската компанија „Евергрин Марин“ од Тајван потврди дека нејзиниот брод „Ever Lovely“ бил погоден од засега непознат објект во близина на Оман. Во инцидентот нема повредени, а бродот успешно го продолжил патувањето.

Паралелно со кризата во Персискиот Залив, несогласувањата продолжуваат и околу примирјето меѓу Израел и Хезболах во Либан. Вашингтон соопшти дека е постигната рамковна спогодба меѓу Израел и Либан, но остануваат отворени прашања поврзани со повлекувањето на израелските сили, нуклеарната програма на Иран и идните безбедносни аранжмани во регионот.