Десетици случаи на морбили се регистрирани во Шведска во епидемија поврзана со музичкиот фестивал „Уркулт“ (Urkult), што се одржа во август во северниот дел на земјата. Меѓу заразените има значителен број деца, од кои повеќето не биле вакцинирани.
Фестивалот годинава го посетиле околу 10.000 луѓе, а за децата влезот бил бесплатен. Шведските здравствени власти ја следат епидемијата и ги контактираат лицата кои биле во близок контакт со заразените.
Случаите се појавуваат во земја која традиционално има висока опфатеност со вакцинација против морбили. Сепак, стапката на вакцинација во последните години е намалена.
Во 2025 година во Шведска биле регистрирани само 10 случаи на морбили. Според податоците на Светската здравствена организација, во 2022 година околу 97 отсто од децата во земјата примиле најмалку една доза од вакцината ММР, која штити од морбили, заушки и рубеола. Оттогаш опфатот паднал на околу 93 отсто.
Експертите предупредуваат дека за да се одржи колективниот имунитет против морбили, потребно е најмалку 95 отсто од населението да биде целосно вакцинирано, односно да има примено две дози. Бидејќи морбилите се меѓу најзаразните вирусни заболувања, и релативно мало намалување на опфатот со вакцинација може да овозможи повторно ширење на вирусот.
Шведска презема мерки
Шведските власти вршат епидемиолошко следење и трагање по контактите на заразените лица. За можноста од натамошно ширење се информирани и европските здравствени институции и надлежните служби во соседните земји.
Во Стокхолм во текот на септември и октомври се спроведуваат дополнителни кампањи за вакцинација на возрасни кои не се целосно вакцинирани, без оглед на тоа дали го посетиле фестивалот.
По појавата на епидемијата, интересот за ММР вакцината значително се зголемил. Според шведското радио, една здравствена установа пријавила зголемување од дури 450 отсто на барањата за вакцинација.
ММР вакцината останува главна заштита
Медицинските и научните институции ја сметаат вакцинацијата со ММР за најефикасен начин за спречување на појава и ширење на епидемии од морбили.
Европската агенција за лекови (EMA) наведува дека ММР вакцините се безбедни и ефикасни во спречувањето на морбили, заушки и рубеола. Вакцината се користи со децении за заштита на децата.
Од агенцијата посочуваат дека комбинирањето на компонентите против трите заболувања во една вакцина не го зголемува ризикот од несакани реакции. Напротив, давањето на одделни вакцини во подолг временски период може да ги остави децата незаштитени од инфекција во меѓувреме.
Европските експерти затоа продолжуваат да ја поддржуваат употребата на комбинираната ММР вакцина и повикуваат на одржување на висока стапка на вакцинација.
Епидемијата во Шведска уште еднаш го истакнува значењето на високата колективна заштита: кога опфатот со вакцинација ќе падне под потребното ниво, болести кои со години се ретки можат повторно да се појават и брзо да се шират, особено меѓу невакцинираните лица.