Илјадници граѓани, меѓу кои студенти, уметници и медиумски работници, излегоа на улиците на Прага и други чешки градови во знак на поддршка на вработените во јавната телевизија и радио, кои штрајкуваат против најавените владини промени во финансирањето на јавните медиуми.
Според предложената реформа, јавниот радиодифузен сервис повеќе нема да се финансира преку месечната претплата што ја плаќаат граѓаните и компаниите, туку директно од државниот буџет. Дополнително, предвидено е намалување на средствата за 15 проценти во споредба со досегашното финансирање.
Вработените во јавните медиуми предупредуваат дека ваквите измени би можеле сериозно да ја загрозат нивната уредувачка независност и финансиска стабилност. Од владата бараат повлекување на законските измени, оценувајќи дека буџетското финансирање би отворило простор за политички притисоци.
Вести во мрак, водителите облечени во црно
Штрајкот предизвика промени и во телевизиската програма, која беше скратена во знак на протест.
На 24-часовниот информативен канал на Чешката телевизија, гледачите можеа да видат необична сцена – редакција во мрак, додека водителите, облечени во црно, ги читаа вестите од хартија.
Со овој симболичен потег, медиумските работници го изразија своето незадоволство од реформата и загриженоста за иднината на независното новинарство.
Според истражување на Институтот на Ројтерс од 2025 година, јавната телевизија и радио се меѓу најследените и најдоверливите извори на информации во Чешка.
Владата на Бабиш сака да ја укине претплатата
Владата предводена од премиерот Андреј Бабиш, поддржана од партијата Слобода и директна демократија и евроскептичните Мотористи, предлага укинување на месечната претплата од 205 чешки круни, односно околу 8,42 евра по домаќинство.
Владејачките партии во повеќе наврати ги обвинуваа јавните медиуми за пристрасност, додека противниците на реформата сметаат дека вистинскиот ризик е зголемување на политичкото влијание врз нивното работење.
Предлог-законот веќе го поминал првото гласање во парламентот, а во следниот период се очекува продолжување на расправата.
Новинарот на Чешката телевизија и член на штрајкувачкиот одбор, Јан Молачек, предупреди дека предложените измени би ѝ овозможиле на владејачката коалиција да влијае врз содржините што ги емитуваат јавните медиуми.
Опозициските партии, пак, ги споредуваат најавените промени со медиумските политики спроведувани во Унгарија за време на владеењето на Виктор Орбан.
Дополнителни критики предизвика и брзината со која законските измени биле внесени во парламентарна процедура. Според Ројтерс, предлогот бил доставен во петок, а првото гласање се одржало веќе следното утро, пред зори.
Демонстрантите и медиумските работници предупредуваат дека преминувањето на директно буџетско финансирање би можело да ја направи јавната телевизија и радио зависни од политичките одлуки за распределба на државните средства.
Засега, владата останува на предложената реформа, додека протестите и штрајкот ја продлабочуваат дебатата за независноста на јавните медиуми во Чешка.