Предложениот мировен договор меѓу Иран и САД сè уште изгледа дека е на маса и покрај американските бомбардирања на ирански цели – првата воена акција на Вашингтон по примирјето од 8 април.
Иранското Министерство за надворешни работи го осуди американскиот напад – насочен кон ракетни лансери и обиди за поставување нови мини во Ормускиот теснец – како „акт на лоша намера“ и „јасно кршење на примирјето“, додавајќи дека агресијата нема да остане без одговор. Но, впечатливо е што Иран не се повлече од разговорите што продолжуваат со заедничко посредство на Пакистан и Катар.
САД го нападнаа Иран додека Доналд Трамп се соочува со критики поради „катастрофалниот“ мировен план.
Иранската армија засега не најави конкретни одмазднички мерки, што укажува дека не сака нападот – во кој загинаа четворица ирански војници – да ги наруши чувствителните последни чекори кон договорот што Техеран има намера да го претстави како една од најголемите пресвртници во историјата на иранскиот отпор. Цената на нафтата „Брент“ порасна за 4% по вестите за обновените судири.
Во знак дека Доналд Трамп смета оти конфликтот достигнал пресвртна точка, тој свикува редок состанок на кабинетот во Кемп Дејвид, претседателското одморалиште во Мериленд. Ова ќе биде само втора посета на Трамп на комплексот во неговиот втор мандат.
Претседателот на иранскиот парламент и главен преговарач, Мохамад Багер Галибаф, остана во Доха и втор ден во вторникот, обидувајќи се да договори начин за одмрзнување и префрлање на повеќе од 12 милијарди долари (9 милијарди фунти) замрзнати ирански средства на иранска сметка. Тој исто така бара олеснување на санкциите за иранскиот извоз на нафта и петрохемиски производи за периодот од 60 дена, предвиден за преговори за нови ограничувања на иранската нуклеарна програма.
Во договорот е предвиден и посебен рок од 30 дена за САД да ја укинат блокадата на иранските нафтени пристаништа, а Иран да дозволи комерцијален поморски сообраќај низ Ормускиот теснец, со што би се обновил транспортот на нивото пред Израел и САД да ја започнат војната на 28 февруари.
Краткиот договор, кој би ја завршил војната но не и трајно би го дефинирал мирот, е политички многу чувствителен, бидејќи сите страни се обидуваат да излезат со решение што ќе можат да го претстават пред својата јавност како доказ дека жртвите имале смисла.
Тврдокорните кругови во Вашингтон, Техеран и Ерусалим вршат притисок врз своите преговарачи да не прават дополнителни отстапки. Така, Махмуд Набавијан, член на парламентарната комисија за национална безбедност и надворешна политика на Иран, инсистира дека ниту еден договор не смее да се откаже од иранската контрола врз теснецот.
Но, Галибаф, кој оваа недела убедливо беше реизбран за претседател на парламентот, засега може да го маргинализира тоа противење. Според извештаите, тој е фокусиран на начинот на пристап до замрзнатите ирански средства, што се опишува како последниот сериозен спор меѓу Техеран и Вашингтон.
Поради наталожената недоверба, неговите сојузници велат дека не може да има понатамошни преговори за иднината на теснецот или нуклеарната програма без претходен трансфер на замрзнатите ирански средства.
Пристапот на Иран до глобалниот интернет почнува повторно да се обновува по 88-дневниот прекин.
Консултациите во Катар довеле до напредок во решавањето на прашањето со замрзнатите ирански средства, но еден ирански пратеник, Ахмад Бахшајеш Ардестани, тврди дека планот 12 милијарди долари да бидат префрлени од Катар на руска сметка, а потоа во Иран, бил блокиран од САД во последен момент.
Тој предупреди дека, доколку војната повторно започне, Иран ги знае локациите на хотелите во Доха и Дубаи што ги користат главните преговарачи на Трамп, Џаред Кушнер и Стив Виткоф, и дека „следниот пат тие ќе бидат погодени“.
Освен прашањето за замрзнатите средства, Техеран се обидува да го зајакне делот од договорот што го обврзува Израел на примирје во Либан. Со оглед на тоа што Израел призна дека спроведува операции северно од жолтата линија за да ги нападне ракетите на Хезболах, изгледа дека војната ескалира наместо да се смирува.
Иранскиот врховен лидер Моџтаба Хамнеи, кој го наследи својот татко откако тој беше убиен во американско-израелските напади на првиот ден од војната, изјави дека текот на историјата оди во корист на Иран и повика на единство меѓу муслиманските земји, во порака по повод почетокот на аџилакот – годишното муслиманско поклонение во Мека.
Хамнеи, кој не е виден во јавност ниту објавил аудио-снимка од неговото доаѓање на власт во март, изрази самодоверба предвидувајќи елиминација на Израел до 2040 година.
Тој изјави: „Сигурно е дека времето нема да се врати назад и народите и земјите од регионот повеќе нема да служат како штитови за американските бази. Соединетите Американски Држави не само што повеќе нема да имаат безбедно засолниште за своите интриги и воени бази во регионот, туку од ден на ден сè повеќе се оддалечуваат од својот поранешен статус.“
Тој додаде: „Разнишаниот ционистички режим и канцерогениот тумор наречен Израел се приближуваат кон последните фази од своето бедно постоење.“
Неговите изјави го ставаат во контекст често исмејуваното тврдење на Трамп дека арапските држави, како и Турција и Иран, треба да ги нормализираат односите со Израел.