Растот на потрошувачките цени во Македонија во септември бил поумерен отколку во Европската Унија, покажуваат податоците на Државниот завод за статистика и Евростат. Годишната инфлација во земјава изнесувала 2,7 проценти, додека во ЕУ достигнала 3,8 проценти, што е разлика од 1,1 процентен поен.
Во Европската Унија инфлацијата се забрзала во однос на август, кога изнесувала 3,2 проценти. Истото движење било забележано и во еврозоната, каде што годишната стапка во септември исто така достигнала 3,8 проценти.
Според податоците на Евростат, највисока инфлација меѓу земјите членки имала Романија со 6,5 проценти, по која следуваат Литванија со 6,1 и Бугарија со 5,6 проценти. Најниска стапка е регистрирана во Шведска, од еден процент, додека во Унгарија и Данска изнесувала по 2,1 процент.
Енергетскиот сектор имал најголем придонес во инфлацијата во еврозоната, со 1,71 процентен поен. Следуваат услугите со 1,52 процентни поени, додека неенергетските индустриски производи придонеле со 0,29, а храната, алкохолот и тутунот со 0,25 процентни поени.
Во Македонија цените мируваат на месечно ниво
Во земјава, потрошувачките цени во септември биле за 2,7 проценти повисоки во споредба со истиот месец минатата година. На месечно ниво, односно во однос на август, не е забележана промена на вкупниот индекс на потрошувачките цени.
Сепак, движењата по категории биле различни. Намалувања на цените биле регистрирани кај рекреацијата, спортот и културата, како и кај транспортот. Од друга страна, поскапувања имало кај мебелот и опремата за домаќинствата, храната и безалкохолните пијалаци и кај други категории.
Поумерената инфлација во Македонија се забележува во период кога Владата презеде мерки за ублажување на ценовниот притисок од горивата. Во март 2026 година беше донесена одлука за привремено намалување на ДДВ-то за бензините и дизелот од 18 на 10 проценти, а беше договорен и попуст од ОКТА од два денари за литар бензин и три денари за литар дизел.
Дополнително, најавени беа засилени пазарни контроли и следење на ценовните политики на трговците, со цел да се спречат евентуални неоправдани поскапувања. Сепак, врз инфлацијата влијаат и меѓународните цени, производствените трошоци, домашната побарувачка и други економски фактори, па разликата во стапките не може да се припише само на владините мерки.
Минималната кошница над 70 илјади денари
И покрај пониската годишна инфлација во однос на просекот на ЕУ, трошоците за живот и натаму претставуваат значителен товар за домаќинствата.
Според Сојузот на синдикатите на Македонија (ССМ), вредноста на синдикалната минимална кошница во октомври изнесува 70.358 денари. Во споредба со септември, кога изнесувала 69.432 денари, таа е зголемена за 926 денари.
За четиричлено семејство што живее во изнајмен стан од 60 квадратни метри, вредноста на кошницата достигнува 85.733 денари.
Според пресметките на ССМ, за храна и пијалаци домаќинствата издвојуваат 26.170 денари месечно, за сметки 6.379 денари, а за транспорт 5.468 денари.
Податоците покажуваат дека, и покрај поумерениот раст на потрошувачките цени во Македонија во споредба со Европската Унија, притисокот врз семејните буџети останува присутен. Задржувањето на инфлацијата под контрола во наредниот период ќе зависи од движењето на цените на енергентите, трошоците на производителите и трговците, како и од ефектите на домашните економски мерки.