ЛИОНЕЛ МЕСИ како и да заврши финалето помеѓу Аргентина и Франција е првата приказна на овој Мундијал. Толку е присутно што не е мал бројот на интернет воини спремни, со неверојатни писмени и лингвистички акробации, да расправаат дека ова Светско првенство се одржува само за тој да го освои. Затоа што целата работа, ако не сте знаеле, е наместена.
Ако го оставиме тој тип на расправии настрана, Лионел Меси навистина го зацементира својот историски статус во последната година и сега несомнено влегува не само меѓу фудбалските, туку и спортските бесмртници, во кругот предводен од херои како Мајкл Џордан и Мухамед Али.
На денешниот фудбалски Олимп е како Зевс. Прв меѓу еднаквите, но сепак прв. Оној што се истакнува над сите други. А по овој Мундијал тоа ќе важи и за фудбалската историја.
Што беше проблемот досега?
На клупско и индивидуално ниво, Лионел Меси постигна се што можеше. Десет пати беше државен првак со Барселона, на која освои и четири Лиги на шампиони. Иако имаше неколку сомневања, тој седум пати ја освои Златната топка, рекорд што само тој може да го собори и достигнување кое никогаш нема да се повтори. Ова е најмногу од сите фудбалери, дури и ако Пеле ги вклучи шесте што му беа доделени од жирито подоцна.
Речиси сите луѓе во и ширум светот на фудбалот се согласуваат дека тој е најдобриот играч на својата генерација и дека е неверојатно колку долго одржувал такво ниво на игра. Поради сето ова Меси е најдобриот фудбалер во модерниот фудбал.
Ја нема магијата на Роналдињо, славата на Инстаграм на Роналдо или локалното обожавање во кое уживаше Марадона, тој едноставно е незапирлив. Комбинацијата на ефикасност и фудбалска елеганција на Меси е едноставно неспоредлива.
Игор Бишчан, тренерот на хрватската репрезентација до 21 година, кој играше против Меси уште кога беше тинејџер, еднаш најдобро кажа: „Играв за Панатинаикос против Барселона, а Меси тогаш беше уште дете.
Тоа беше единствениот момент во мојата кариера кога се чувствував целосно беспомошен, а играв против големи играчи. После сите ме прашаа – каков е Роналдињо – и јас се обидов да им објаснам дека Барселона има дете кое дефинитивно ќе биде подобро. Никогаш не сум видел таков играч ниту порано, ниту оттогаш.“ Сепак, една работа недостасуваше.
Исчезнатиот скапоцен камен во круната
Секогаш кога се зборуваше за неговите тимски достигнувања, се споменуваше одреден недостаток. Многупати повторениот наратив оди во насока дека Барселона ги освои сите споменати титули како доминантен тим, водена од идеите на Пеп Гвардиола и со сесрдна помош на двајца генијалци од средниот ред – Чави и Иниеста. Откако тие двајца си заминаа од сцената, а идеите на Пеп во Барселона избледеа, така и европските трофеи, иако домашните сепак ги полнеа витрините на Барса.
Тој наратив само се прелеа на репрезентацијата. За разлика од Барселона, ниту една фудбалска репрезентација не поседува таква кохезија, синергија или култура на игра. Со националните тимови, честопати индивидуалниот елемент на генијалниот поединец – кој често се гледа како херои – е тој што ќе донесе титули и успех.
Ова особено важи за тимови како Аргентина, чија нација во својата колективна меморија ги буди сцените што Марадона им ги приреди во Мексико во 1986 година, па дури и четири години подоцна, во Италија во 1990 година.
Меси досега не можеше да го направи тоа
Дел од јавноста досега одеше во насока дека Меси не ги достигна височините на Марадона во моментите кога е најпотребно – на самото Светско првенство. Работите да бидат уште полоши, Аргентина беше поразена двапати, во 2015 и 2016 година, во финалето на Копа Америка против Чиле, тим кој не бил континентален шампион повеќе од 100 години.
Само една година претходно, во 2014 година, „гаучосите“ беа поразени и во финалето на Мундијалот против Германија, па севкупниот впечаток до лани беше дека токму во тие години се пропушти шанса која повеќе нема да се понуди. .
Се ќе беше поинаку доколку Гонзало Игуаин реализираше една од полудузините шанси што ги имаше на тие натпревари, но историјата едноставно не поставува такви прашања. Историјата памети трофеи и херои, а едниот не оди без другиот.
Меѓутоа, кога навлезе во средината на триесеттите години, Меси успеа да го промени наративот. Доаѓањето на Лионел Скалони на чело на аргентинската репрезентација ги промени работите, па Аргентина минатото лето славеше и по 28 години ја освои Копа Америка. Патем, таа го направи тоа на веројатно најслаткиот начин – во дворот на соседот – триумфирајќи против Бразил на нивниот домашен терен.
Тој трофеј веќе ја промени перцепцијата на Меси во самата Аргентина, иако не направи многу на глобално ниво. Актуелниот Мундијал го менува целиот наратив. Освен што ја отфрли перцепцијата дека не може да постигне гол во нокаут фазата, Меси беше одлучувачки фактор на Аргентина на секој натпревар. Секогаш кога ќе станеше тешко на теренот, тој ќе беше разликата со која Аргентина стигна до финалето.
Дополнително, кога ќе ја погледнете репрезентацијата на Аргентина, таа е всушност полоша од онаа што ја имаше Марадона во 1986 година, па дури и значително полоша од претходната со која Меси стигна до финалето во 2014 година. Иако има цела низа млади и гладни играчи, на ниту една позиција Аргентина нема играч што некој би го ставил во топ 5 на својата позиција. Влечењето на ваква репрезентација во финале, со тоа што Аргентина само еднаш играше во продолженија, е вистински потфат.
Каде е Меси, а каде конкуренцијата?
Кога се зборува за фудбалскиот трон, освен Меси, се споменуваат само уште тројца играчи: Марадона, Кристијано Роналдо и Пеле. Некои ќе ги спомнат Роналдињо, Роналдо и Кројф, но никој од нив навистина нема сериозна расправија.
Марадона навистина го има најимпресивното индивидуално Светско првенство и две победи во Серија А, кои на крајот на 80-тите и во првата половина на 90-тите беа потешки за освојување од Купот на шампионите. А сепак, Марадона никогаш не го освои Купот на шампионите, а неговата кариера дополнително беше компромитирана со судски постапки и блиски односи со италијанската мафија.
Марадона има статус на божество на југот на Италија и врв на играта со кој веројатно никој не може да се снајде, но во неговиот случај сè траеше прекратко, бројот на трофеи е премал, а личност со таков морален товар не може да се натпреварува за најголемиот досега.
Кристијано Роналдо е вистинска светска мегаѕвезда и играч кој навистина може да му парира на Меси во неговиот врв. Ја освои Лигата на шампионите со Манчестер Јунајтед и Реал Мадрид и во својата ера ја прероди репрезентацијата на Португалија, која претходно беше се само не редовен учесник на светските првенства.
Колку и да ЦР7 е историски важен играч, огромното мнозинство едноставно го гледа тој мал, но магичен чекор зад Меси. Битката е всушност со Пеле.
Меси или Пеле?
Во своите цути, во раните 60-ти години на минатиот век, Пеле беше навистина икона на фудбалот. Како малолетен играч беше ѕвезда на Светското првенство во 1958 година, за Бразил да ја одбрани титулата четири години подоцна во Чиле. Во истите години со Сантос двапати по ред беше шампион на Јужна Америка, а во легендарните проби ја победи Бенфика на Еузебио, најдобрата екипа во Европа во истиот период.
Конечно, Пеле го освои и Светското првенство со Бразил во 1970 година, со што ја одбележа најдоминантната ера од која било репрезентација во историјата на фудбалот, а во меѓувреме, иако само според легендата, постигна над 1.000 официјални голови.
Со Пеле не се важни само работите на теренот, туку и надвор од него. Неговиот Сантос беше таков амбасадор на фудбалот што за време на нивната африканска турнеја беа прекинати локални конфликти и граѓански војни за да може играта да се игра безбедно. Пеле беше навистина првата глобална фудбалска суперѕвезда и човекот кој го турна фудбалот на спортскиот трон.
Што и да прави Меси, сепак не би било лудо да се каже дека Пеле е сепак најголем, не само како фудбалер туку и како спортист. Сепак, Меси игра во многу посилна конкуренција, трае уште подолго, а трофејот му е далеку поголем. Кога Пеле се повреди во 1962 година, Бразил, предводен од лудории на Гаринча, сепак го освои Светското првенство, што за Аргентина ќе беше сосема незамисливо без Меси.
Меси 15 години е на највисоко ниво во највисокото натпреварување, ја одбележа ерата на епската Барселона, а сега пет пати ја водеше својата репрезентација до финалето, било на Копа Америка или на Светското првенство. Она што сега го дели од Пеле не се само трофеите туку и стилот
Меси сега е во иста реченица како Џордан, Али, Пеле…
Меси, поради сите негови достигнувања и признанија, веќе е најдобриот фудбалер на сите времиња. Во битката за најголем, тој ја нема аурата на Пеле или историската важност за развојот на фудбалот, но не се безначајни и она што го пружа на теренот и неговото глобално значење и препознатливост.
Во однос на конкуренцијата, фудбалот не може да се споредува со ниту еден друг спорт. Во ваква конкуренција Меси доминира деценија и пол, а тој период би можел да го круниса со она што недостигаше – големи трофеи за репрезентацијата.
Но и ова е доволно за несомнено да се смета за најдобар, а веројатно и најголем. Во најлош случај, сега е барем во дискусија за спортскиот трон, каде што некои би го ставиле Али, некој Џордан, а некој Пеле. Од овој Мундијал ќе има доволно аргументи и за Меси.