За многу жители кои не можат да се вратат во јужен Либан поради израелската инвазија и кампањата за рушење, сателитските снимки станаа единствениот начин да дознаат какви се нивните домови.
Но, Мурад знаел дека неговиот роден град Аитарун во јужен Либан, во близина на границата со Израел, е под силен израелски воен напад. Бидејќи немало никој таму да го провери домот на неговото семејство, тој се свртел кон сателитските снимки за да се обиде да открие што се случува, објавува Drop Site News.
Некогаш дом на околу 20.000 луѓе, Аитарун е целосно испразнет од израелската армија, која повторно окупираше делови од јужен Либан со тенкови и војници во текот на изминатите седум недели. Мурад, 39, кој сега живее во Шведска, можел само од далеку да гледа како неговиот роден град – каде што го поминал детството – е окупиран. Снимки од израелската армија како врши широко распространето уништување и систематско рушење на домови и цивилна инфраструктура почнаа да циркулираат на интернет. Аитарун, чие име доаѓа од арамејско-сириски јазик и значи „високи живеалишта“, се наоѓа во округот Бинт Џбеил, каде што се забележани некои од најтешките напади.
💢 Netanyahu Orders “Forceful” Attacks in Lebanon as Israel Strikes Multiple Southern Towns
— Drop Site (@DropSiteNews) April 25, 2026
At least six people were killed in Israeli attacks on southern Lebanon Saturday, four of them in two strikes on Yohmor al-Shqif, the Lebanese Health Ministry reported.
Israeli… https://t.co/8kM95spHlu
Израелската војска продолжи со кампањата за уривање на места како Аитарун и покрај прекинот на огнот прогласен претходно овој месец. Во првата недела од прекинот на огнот, Израел изврши речиси 500 прекршувања на прекинот на огнот, според Националниот совет за научни истражувања на Либан, вклучувајќи 142 уривања.
Мурад, кој ја наследил куќата во Аитарун од своите баба и дедо, последен пат престојувал таму за време на посетата на Либан минатата година. „Тоа е едноставна селска куќа опкружена со мала градина“, изјави тој за Drop Site News, „и има голема емоционална вредност за мене“.
⚡️ New from @DropSiteNews: Displaced Lebanese Pool Money to Buy Satellite Images to See What Remains of their Homes
— Drop Site (@DropSiteNews) April 25, 2026
For many residents unable to return to southern Lebanon amid Israel’s invasion and demolition campaign, satellite imagery has become the only way they can find out…
„Тоа е она што ме поврзува со Либан“, додаде тој.
Но, сега нема изгледи жителите да се вратат во своите домови. Израелската војска минатата недела објави мапа на која се прикажува нововоспоставената „Жолта линија“, која се протега од 5 до 10 километри на либанската територија по границата, каде што се распоредени нејзините сили и каде ќе останат. Мапата наведува повеќе од 50 села на југ, вклучувајќи го и Аитарун, во кои на жителите им е забрането да се вратат. Израелскиот министер за одбрана Израел Кац минатиот месец изјави дека ќе „го забрза уништувањето на либанските домови во пограничните села… по моделот на Бејт Ханун и Рафа во Газа“, осврнувајќи се на областите целосно срамнети со земја.
Единствениот начин Мурад да ја провери својата куќа беше да добие сателитска снимка од селото и да се обиде да утврди дали сè уште стои. Тој одлучи да ја купи сликата од американската компанија OnGeo Intelligence, која обезбедува сателитски снимки за одредена цена. Првпат им се обрати во текот на претходната фаза од војната од 2023 до 2024 година.
„Ја одредив географската локација и платив околу 350 долари за едно видео“, рече тој. Подоцна, заедно со други раселени жители, собра пари и нарача 10 видеа што го опфаќаат целото село. Кога пристигнаа резултатите, ги сподели во WhatsApp група со околу 1.200 членови. „Луѓето сакаат да ги видат своите куќи, а ова е единствениот начин денес“, рече тој.
Видеата беа катастрофални.
„Мојата куќа изгоре во претходната војна, но преживеа. Во оваа војна беше целосно уништена, ништо не остана“, рече тој, додавајќи дека старите маслинови дрвја исто така исчезнаа без трага. „Не инвестирав многу во куќата, но за мене тоа значи мирис на минатото и спомени од детството.“
На повеќето улици, видеата не покажуваа недопрени згради. Уништувањето е речиси целосно.
„Целото село го нема“, рече Мурад со тивок глас.
Според Обединетите нации, повеќе од 1,1 милион луѓе во Либан – околу една петтина од населението – се раселени од 2 март, кога Израел ги засили своите напади. Повеќе од 2.300 луѓе се убиени. Повеќето од раселените лица доаѓаат од југот и јужните предградија на Бејрут.
За многу жители кои не можат да се вратат, сателитските снимки станаа единствениот начин да се провери состојбата на нивните домови. Некои бараат јавно достапни слики на интернет, додека други, како Мурад, ги здружуваат своите ресурси за да ги купат сликите.
OnGeo вели дека нивните слики со висока резолуција ја издвојуваат: „Ние обезбедуваме ажурирани сателитски снимки од цивилни сателити со највисока достапна резолуција“, велат од компанијата, додавајќи дека сликите ги прикажуваат деталите за теренот со голема прецизност.
Иако ваквите услуги обично се користат за инвестиции и реагирање на катастрофи, во Либан тие станаа алатка за раселените лица.
Компанијата забележа зголемена побарувачка за снимки од Либан за време на војната, но исто така одби нарачки кога станува збор за воени или чувствителни локации.
Мурад, исто така, добил одбивања за некои од неговите барања без понатамошно објаснување.
Еден млад човек од селото Јахмар ал-Шакиф рече дека тој и неговите пријатели собрале пари и за три фотографии. „Не знам дали ќе можам повторно да одам таму“, рече тој, споредувајќи го чекањето на фотографиите со чекањето на резултатите од испитите.
Користењето на вакви платформи носи и ризици за приватноста, предупредува Абед Катаја од SMEX. Следењето на IP адресите или анализата на барањата може да претставува безбедносен проблем во воено време.
OnGeo вели дека не ја анализира содржината на сликите ниту се вклучува во политички активности, туку дејствува чисто технички.
„Нашите животи висат од една фотографија“
Набих Авада, 62, кој избегал од Аитарун за Бејрут во 2023 година, се присетил на проучувањето на сателитска снимка од неговото село.
„Го пребарав секој агол од моето село. Не само што ја погледнав мојата куќа“, рече тој. „Со последната фотографија, поминав четири часа проучувајќи ги деталите и оживувајќи ги спомените“.
„Нашите животи висат на една фотографија“, рече тој, сеќавајќи се како неговата куќа била уништена во претходните војни.
Неговиот брат поминал 20 години во странство градејќи дом за стари лица во Аитарун. „Денес ги гледа сликите и плаче за спомените, за своето детство и за сè што изградил – сè поминало пред неговите очи.“