Јазикот стар 3.000 години се зборува денес во неколку села во јужна Грција.
Кога ќе влезете во планинското село Пера Мелана на грчкиот јужен полуостров на Пелопонез, веројатно ќе слушнете татнеж на скутери што минуваат низ тесните патишта и чврчорење на птици кои крадат зрел плод од дрвјата. Но, ако се приближите до кафулето во центарот на селото, ќе слушнете прилично необичен звук. Тоа е врева од разговори на постари луѓе кои користат 3.000 години стар јазик, наречен каконика.
Говорниците се јазични потомци на античка Спарта , култен грчки град и население чии членови се нарекуваат Каконци.
Денес, помеѓу 2.000 и 10.000 Каконци сè уште зборуваат каконски јазик, а јазикот е ограничен на 13 градови, села лоцирани околу Пера Мелана. Иако грчкиот јазик е официјален јазик во регионот, чакониката често се зборува дома и безгрижно во јавноста. Сепак, неговата иднина останува неизвесна.
Овој јазик не е важен само за идентитетот и културата на локалното население, туку е единственото културно наследство на античките Спартанци. Тој е исто така најстариот жив јазик во Грција и еден од најстарите јазици во Европа.
Иако Пера Мелана и другите села каде сè уште се зборува каконија лежат на околу 55-100 километри северо-источно од античка Спарта, нивната географска оддалеченост од главниот град што некогаш владееше со нив всушност помогна во зачувувањето на јазикот.
Откако Висиготите ја ограбија Спарта во 396 година, градот на крајот беше напуштен, а преостанатите Спартанци избегаа и се населија во овие планински области. Со векови, чакониката се чуваше во овие изолирани земјоделски заедници кои тивко го пренесуваа јазикот од генерација на генерација. Овие заедници останаа релативно оддалечени сè до Грчката војна за независност (1821-1829), која обезбеди масовно образование и подобрена инфраструктура.
До 90-тите години на минатиот век, чаконика се уште се предаваше заедно со грчки јазик во некои локални училишта, но подоцна овој предмет стана опционален. Денес, во овие стари села, со низок наталитет, работат сè помалку училишта.
Оваа година, пандемијата на вирусот корона го инспирираше наставникот по локален јазик Панос Марнерис да понуди чаконски часови на Интернет за прв пат, отворајќи одлична можност за проширување на наставата. Тој исто така се надева дека ќе започне регионална радио емисија што ќе ги обедини областите што зборуваат на овој јазик.
Во срцата на Каконците нивниот јазик ќе преживее, но тоа ќе биде тешка битка. Современите дигитални речници можат да го спасат јазикот на античките Спартанци, пишува Би-Би-Си.