Водачот на бунтовниците, кој сега владее со поголемиот дел од Сирија, Ахмед ал Шара, понуди награди за информации за високи воени и разузнавачки службеници вклучени во воени злосторства. Ненадејниот пад на режимот на Башар ал Асад донесе надеж за правда за многуте злосторства на една од најбруталните светски диктатури, пишува Гардијан.
„Нема да се двоумиме да ги повикаме на одговорност криминалците, убијците, безбедносните и воените службеници кои го мачеа сирискиот народ“, рече Шара, познат и како Абу Мохамед ал Џолани, во изјава објавена на апликацијата Телеграм. Тој додаде дека новите сириски власти ќе бараат враќање на функционерите на режимот на Асад кои побегнаа во странство.
Сепак, правните експерти кои собираат докази за воени злосторства и злосторства против човештвото во Сирија предупредуваат дека земјата е далеку од судски систем способен да води судења за воени злосторства.
Режимот на Асад беше убедливо најголемиот извршител на злосторствата, држејќи повеќе од 135.000 луѓе – вклучително и речиси 4.000 деца – во затвори во времето на неговиот пад. Но, други актери, вклучително и групата на Шара, Хајат Тахрир ал-Шам (ХТС), се одговорни за исчезнувањето на 2.514 Сиријци, вклучително и 46 деца.
„Во еуфоријата и возбудата на моментот, не смееме да ги изгубиме од вид овие проблеми“, рече Алан Хаџи од Сирискиот центар за правда и одговорност (SJAC), организација која работи на случаи на воени злосторства во Хаг.
Правна и меѓународна опција
Ненадејниот пад на државниот терор произведе голем обем на докази, вклучувајќи сведоштва и документација. Организацијата ЦИЈА, која повеќе од една деценија собира докази за злосторствата на режимот на Асад и ИСИС, собра 1,3 милиони страници документи, а сега очекува уште повеќе материјали.
За активистите, приоритет беше да се пронајдат тајни затвори каде што затворениците би можеле да бидат заробени. Белите шлемови понудија награда од 3.000 долари за информации кои ќе доведат до откривање на овие локации.
Додека се разгледуваат опции како хибриден суд сличен на оној за Сиера Леоне или истрага на Меѓународниот кривичен суд (МКС), може да потрае некое време за да се започне. Во меѓувреме, европските земји користат универзална јурисдикција за да ги гонат сторителите на злосторства, а многу сириски осомничени може да се обидат да ги искористат мрежите за шверц на луѓе за да избегаат во Европа.
„Ова е можност бидејќи вратите на тие тврдини на ужасот и смртта сега се отворени“, заклучил Хаџи. „Доказите се таму, жртвите и сведоците се таму, но да не заборавиме дека сторителите се уште се таму.