Албанците, во ’90-тите и денес – Шаќири: Албанците да бидат составен дел од државата

НАШ ПРЕДЛОГ

Караташ од Измир за ТВ21: 15 секунди се тресеше сѐ, кај народот има паника и страв

Хјусеин Караташ кој живее во Измир, за ТВ21 раскажува за денешниот земојтрес во Турција.

Болницата 8-ми септември повторно ќе биде Ковид центар

Претседателот на Комисијата за заразни болести, Жарко Караџовски, во интервју за Канал 5 најави дека болницата 8-ми...

Трет силен земјтрес со жртви во Турција во 2020 година

Денешниот земјотрес кој се случи во близината на Измир, е третиот земјотрес кој се случува оваа година...

На 8 септември 1991 година Албанците од Македонија го бојкотираа референдумот за независност. Период во кој  немаа  завидна политичко-општествена положба, особено по демонстрациите во 1981 во Косово, кога Албанците беа под постојан притисок. „Ги немавме елементарните права кои ги гарантира една демократска држава“, потсетува Хисни Шаќири, пратеник во првиот парламентарен состав на Македонија. До бојкот дојде за да не се дозволи злоупотреба на Албанците за независна држава, кога всушност државата не ги земаше предвид.

„Основното барање на Албанците во тој период беше Албанците да бидат составен дел од државата, како категорија на државотворен народ. Кога дојде моментот за усвојување на Уставот, и тогаш Албанците не беа земени предвид и доживеаа потешка катарза отколку референдумот. Повторно ни беше негирано правото да бидеме државотворен народ и нашето дефинирање во рамките на новиот Устав, беше како национално малцинство со ограничени права“, посочува Хисни Шаќири.

Другиот пратеник од првиот парламентарен состав, Мухамед Халили, вели дека надежите на Албанците од Македонија во 1991-та, биле да се вратат правата од кои биле лишени во Југославија.

„Беше тешко да се направат колосални чекори затоа што целиот наш фокус беше ставен на јазичниот и културниот аспект, од  тој аспект ја изгубивме економската состојба, македонските политички сили го искористија тоа и направија приватизација која во тоа време ја фалеа, но подоцна се покажа дека е криминална приватизација, еднопартиска, едноетничка итн.“, посочи Мухамед Халили.

Насилството, државниот терор врз Албанците и нерешавањето на бројни прашања беше причината која доведе до конфликтот во 2001 година, што го натера екс-пратеникот Хисни Шаќири да ја облече униформата на ОВК (УЧК). „Трпението го достигна врвот. Албанците не можеа веќе да дејствуваат со демократски средства. Војната беше неизбежна“, вели тој. И денеска, 29 години по независноста и 19 години од Охридскиот договор, изразува незадоволство од статусот на Албанците.

„Суштинското прашање и основа за иднината на еден народ е неговиот статус и како тој народ е третиран во една држава. Ние, сакале или не, треба да ја прифатиме реалноста и денес во 2020 -дека Албанците во рамки на уставните измени со Охридскиот договор се третирани како малцинство, правото на јазикот е многу перфидно изманипулирано, што малку држави во светот го имаат, каде еден народ се третира како нумеричка, статистичка категорија како што сме ние третирани во Македонија“, изјави Хисни Шаќири.

Екс пратеникот Халили вели дека 29 години се малку за историја но се многу за една генерација. Напредок има, но додава дека чекорењето се одвивало бавно.

„Денес проблемите со образованието и јазикот, ако се исклучи  уставноста и официјализирањето на албанскиот јазик, очигледни се, имаме застој во други области како резултат на криминалните политички структури скоро две децении и со целиот песимизам и незадоволство кои ги имаме секојдневно, слободно можеме да кажеме дека Македонија од аспект на уставноста е правна држава но теоретски, а од аспект на спроведување на праксата во правосудството, заостанува зад сите држави на југоисточна Европа“, додава Мухамед Халили.

Албанците во Северна Македонија за разлика од 90-те, денес имаат повисока застапеност во државното институционално мнозинство, иако кај некои други и натаму процентот е недоволен за рамноправна застапеност. Во Собрание во моментов има 32 пратеници Албанци од 6 различни партии. Собранискиот спикер е Албанец. Според политичкиот договор на актуелното мнозинство, се очекува и премиер Албанец во последните 100 дена од владата. Функционираат 3 универзитети на албански јазик, а двајца заменици министри и 6 министри од новиот кабинет се Албанци, за разлика од по еден вицепремиер и еден министер во владата во 1991 година.

Во земјотресот на грчкиот остров Самос загинаа двајца средношколци

Безживотните тела на двајца средношколци, момче и девојче беа извлечени попладнево од урнатините, по силниот земјотрес на грчкиот остров Самос, објавија грчките...

Министерот Нуредини во самоизолација

Министерот за животна средина Насер Нуредини преку својот Фејсбук профил информираше дека поради претпазливост од вчера изутрина се наоѓа во самоизолација.

Кристијано Роналдо негативен на коронавирус

После 19 дена во изолација, играчот на Јувентус и еден од најдобрите фудбалери на денешницата Кристијано Роналдо, денеска доби негативен тест на...

Синот на Амди Бајрам негативен на коронавирус

Синот на Амди Бајрам, Габриел Бајрам на својот Фејсбук профил во текот на вчерашниот ден го објави својот наод од тестот за...

Кој беше Данчо Чевревски? Македонски театарски, филмски и телевизиски глумец и продуцент

Данчо Чевревски (роден на 17 мај 1951 во Скопје) — македонски театарски, филмски и телевизиски глумец и продуцент. Почина на 30.10.2020 година.