Европската Унија ќе ослободи повеќе од 16 милијарди евра за Унгарија, средства кои беа замрзнати за време на владеењето на Виктор Орбан, при што Урсула фон дер Лајен ги поздрави „ветровите на промени“ во земјата по изборот на Петер Маѓар минатиот месец.
Одлуката, која новиот премиер ја опиша како „историски пробив“, доаѓа во време кога унгарската полиција соопшти дека ќе дозволи одржување на Парадата на гордоста во Будимпешта следниот месец. Минатата година властите се обидоа да ја забранат манифестацијата по налог на владата на десничарот Орбан.
Минатогодишниот марш привлече светско внимание откако партијата Фидес на Орбан усвои законска регулатива – прва од ваков вид во поновата историја на ЕУ – која создаде правна основа за забрана на Паради на гордоста, повикувајќи се на, како што беше наведено, заштита на децата, потег кој беше широко критикуван.
Откако Маѓар беше избран со убедлива победа, со што заврши 16-годишното владеење на Орбан, новиот лидер повеќепати изрази поддршка за еднаквост и слобода на собирање.
Фон дер Лајен изјави дека Маѓар веќе ја убедил Европската комисија дека земјата „ја врти новата страница“, а средствата се ослободуваат за домување, транспорт, енергија и мали и средни претпријатија, како и за социјални мерки во рамки на кохезиските фондови.
„Веќе можеме да почувствуваме силен ветер на промени низ Унгарија“, изјави претседателката на Европската комисија на прес-конференција. „За само неколку недели, спроведовте долго одложувани реформи“, му порача таа на конзервативниот лидер.
Маѓар за новинарите во Брисел изјави дека се согласил со фон дер Лајен околу сите чекори потребни за ослободување на средствата и дека Унгарија ќе може да ги усвои сите неопходни закони. Тоа подразбира дека евентуални ограничувања на правата на ЛГБТК лицата ќе бидат исправени од страна на Маѓар.
Околу 2,2 милијарди евра од ослободените средства се условени со враќање на „академската слобода“ на унгарските универзитети, додека дополнителни 500 милиони евра се задржани додека Унгарија не ја исполни пресудата на Судот на ЕУ поврзана со дискриминаторски закони кон ЛГБТК заедницата.
Организаторите на Будимпешта Прајд оваа недела ја известија полицијата дека планираат одржување на 31. издание на маршот на 27 јуни. Тие изјавија дека немаат сомнеж дека настанот ќе се одржи, особено по пресудата на највисокиот суд на ЕУ, кој утврди дека законот од 2021 година на Орбан против ЛГБТК+ е дискриминаторски и спротивен на правилата на Унијата.
Организаторите порачаа дека по „исклучителната 2025 година“ очекуваат соработка од властите и прифаќање на собирот, додавајќи дека ги покануваат сите што учествувале и минатата година, како и оние кои веруваат во еднакви права и демократска Унгарија.
Полицијата соопшти дека маршот е одобрен. Во изјава за агенцијата АФП навеле дека „за време на постапката за пријавување на Парадата на гордоста 2026 и консултациите со организаторите, не се утврдени основи за забрана на собирот“.
Истовремено е наведено дека се издадени „ограничувачки мерки“ за три контрадемонстрации, што значи дека и тие ќе бидат дозволени, но на одредена оддалеченост од маршот.
Минатогодишниот марш, и покрај забраната, собрал рекордни 200.000 учесници, станувајќи симбол на отпор кон Орбан и постепеното ограничување на правата во земјата.
Владата на Орбан се заканила дека ќе користи технологија за препознавање лица за да ги идентификува учесниците и да ги казни со до 500 евра, но полицијата подоцна потврди дека нема да презема мерки против присутните.
Клучна улога во минатогодишниот марш имал градоначалникот на Будимпешта, Гергељ Карачоњ, кој помогнал во организирањето и го прогласил настанот за градска културна манифестација за да се заобиколи законодавството. Неколку месеци подоцна, тој бил обвинет за организирање на забранет марш.
И активистот за правата на Ромите Геза Бузаш-Хабел од Печ, кој е домаќин на единствениот Прајд марш надвор од главниот град, исто така се соочува со казна за организирање на петтото издание на настанот минатата година.