Извлекувањето на стотици тела од урнатините на зградите уништени во израелските напади врз Газа за време на војната – која започна пред речиси три години – предизвика загриженост за можни воени злосторства, изјави во вторникот Високиот комесар на ОН за човекови права.
Фолкер Турк изјави дека посмртните останки на луѓе – очигледно цели семејства – се откопуваат од локации уништени за време на израелските напади, додавајќи дека многу од жртвите се жени и деца. „Потресно е што најлошите стравови на членовите на семејствата на оние кои долго време се водеа како исчезнати, дури сега се потврдуваат“, се вели во неговата изјава.
Тој истакна дека овие откритија ја обновиле загриженоста изнесена во извештајот на ОН од 2024 година, во кој се наведува дека израелските напади врз станбени згради и друга цивилна инфраструктура за време на почетните недели од војната можеби претставувале кршење на меѓународното хуманитарно право.
Кабинетот на израелскиот премиер и Министерството за надворешни работи не одговорија веднаш на барањата за коментар. Израел постојано ги отфрла обвинувањата дека намерно гаѓа цивили и тврди дека постапувал во согласност со меѓународното право додека се борел против милитантите на Хамас во Газа.
Израелската офанзива во Газа, започната по смртоносниот упад на Хамас во Израел во октомври 2023 година, остави зад себе околу 61 милион тони урнатини и шут; според проценките на Обединетите нации, нивното расчистување би можело да трае и до седум години. Примирјето постигнато со посредство на САД стави крај на непријателствата од целосен обем во октомври 2025 година, но не ги запре редовните израелски напади, при што двете страни меѓусебно се обвинуваат за кршење на примирјето.
Палестинската цивилна заштита објави дека, од ноември 2025 година, повеќе од 630 тела и посмртни останки се извлечени од урнатините на згради низ Газа. Палестинските власти проценуваат дека над 8.000 тела сè уште се закопани под урнатините.
Турк изрази загриженост дека досега извлечените посмртни останки би можеле да бидат „само врвот на ледениот брег“, истакнувајќи дека огромни делови од Газа се срамнети со земја од израелското бомбардирање или од последователните операции за уривање и расчистување на теренот.
Во исто време, тој го обвини Израел дека продолжува да ги урива деловите од Појасот Газа каде што се распоредени израелските воени сили, тврдејќи дека булдожерите работат „без никакво почитување кон мртвите оставени под урнатините“. Аџит Сунгај, шеф на Канцеларијата на ОН за човекови права на окупираните палестински територии, изјави дека израелските ограничувања за увоз на предмети како што се комплети за ДНК-анализа и багери ги попречуваат напорите за извлекување на телата и идентификација на жртвите.
„Кумулативниот ефект од постапките на Израел ја прави речиси невозможна каква било систематска работа од голем обем за пребарување, извлекување и идентификација на загинатите и убиените“, рече тој на прес-конференција во Женева. Тој додаде дека палестинските тимови понекогаш биле принудени да копаат низ урнатините со голи раце. Израелските власти не одговорија веднаш на обвинувањата од ОН во врска со ограничувањата за снабдување. COGAT, израелската воена агенција што го контролира пристапот до Појасот Газа, претходно ги оправдуваше долготрајните ограничувања за предмети за кои тврди дека би можеле да се искористат за „зајакнување на терористичките капацитети“.
Според израелските податоци, 1.200 луѓе биле убиени, а 251 биле земени како заложници за време на нападите врз Израел предводени од Хамас во 2023 година. Здравствените власти во Газа известуваат дека повеќе од 73.000 Палестинци се убиени за време на израелската воена кампања.
Израел тврди дека вложува значителни напори за да избегне цивилни жртви и дека Хамас ги користи цивилите во Газа како жив штит во густо населените области. Хамас го отфрла ова обвинување.
Висок претставник на ОН за човекови права повика да им се овозможи пристап на меѓународните истражители до сите делови на Појасот Газа за да се зачуваат доказите и укажа на правните постапки во кои се испитува однесувањето за време на војната.
Франческа Албанезе, експертот на ОН за палестинските територии, изјави дека мора да се соберат докази и да се идентификуваат посмртните останки пред да започне целосното расчистување на урнатините.