Научниците предупредуваат: Доаѓа еден од најсилните Ел Нињо досега

НАЈНОВИ ВЕСТИ

Новите прогнози со голема сигурност предвидуваат дека Ел Нињо, кој моментално се развива во тропскиот Пацифик, би можел да стане еден од најсилните досега забележани. Научниците предупредуваат на можноста за соборување на глобалните температурни рекорди и огромните хуманитарни последици што би можел да ги предизвика. Делови од Тихиот Океан се затоплуваат брзо, а податоците од оваа недела покажуваат дека температурите на површината на морето се веќе околу 0,5 °C над нормалата, што е еден од праговите за прогласување на почетокот на Ел Нињо, пишува Би-Би-Си.

Се очекува феноменот да се зајакне во текот на наредните месеци и би можел да достигне врв на есен како многу силен – таканаречен супер Ел Нињо. Научниците се загрижени за влијанието врз глобалните временски услови, вклучително и веројатноста дека 2027 година ќе стане најтоплата година досега.

Во својата најнова прогноза, Националната океанска и атмосферска администрација на САД (NOAA) наведува дека Ел Нињо ќе започне во рок од еден месец и проценува дека постои веројатност од две третини дека ќе стане силен или дури многу силен до оваа зима. Стапката на затоплување на тропскиот Пацифик во последните недели е исклучително висока.

Натаниел Џонсон, метеоролог од NOAA, го опиша како „ретка појава“ ако продолжи со ова темпо – преминот од Ла Ниња, што го имавме во зима, кон потенцијално силен Ел Нињо во рок од само една година.

Австралиското биро за метеорологија (BoM) исто така го предвидува Ел Нињо, но користи малку построги критериуми. За нивното објавување, потребно е температурите на површината на морето во тропскиот Пацифик да го надминат просекот за 0,8 °C и да се забележи пресвртот на пасатните ветрови на запад од океанот, што е знак дека затоплувањето на океанот почнува да влијае на атмосферата.

Како што Ел Нињо се формира низ тропскиот Пацифик, синоптичарите внимателно го следат регионот Niño3.4. Силен или „супер Ел Нињо“ се прогласува кога тримесечната просечна температура на површината на морето во тој регион го надминува долгорочниот просек за 1,5 °C. Прогнозите на Европскиот центар за среднорочни временски прогнози (ECMWF), NOAA и BoM се доста усогласени.

Во најновата прогноза на ECMWF, повеќе од половина од неговите модели предвидуваат пораст на температурата од повеќе од 2,5°C до есен. Се што е над тоа би било „историски силен настан“, рече Џонсон. А прогнозите на BoM со голема доверба укажуваат на можноста за развој на многу силен Ел Нињо подоцна оваа година.

Некои модели дури сугерираат дека порастот на температурата би можел да надмине 3°C, надминувајќи го претходно познатиот врв од 2,7°C забележан во 1877 година. Треба да се напомене дека ова беше ера со ограничени можности за набљудување, па затоа податоците се доста неизвесни.

Дека Ел Нињо траел околу 18 месеци и предизвикал катастрофални последици низ целиот свет, вклучувајќи екстремни суши и глад во Азија, Бразил и Африка кои одзедоа милиони животи, додека предизвикал катастрофални поплави во Перу. Последниот многу силен Ел Нињо се случил во 2015-2016 година, кога аномалијата на температурата достигнала 2,4°C.

Со дополнителната топлина во источниот Пацифик, најголемото влијание на Ел Нињо е зголемување на просечните глобални температури, обично за 0,2°C. Лиз Стивенс, професорка на Универзитетот во Рединг, изјави за Би-Би-Си: „Веројатно ќе видиме рекордни глобални температури следната година, особено ако имаме многу силен Ел Нињо“.

Иако секој Ел Нињо е уникатен, постојат типични шеми. Поплавите се вообичаени во северниот дел на Перу и јужниот дел на Еквадор, а потенцијално и во источна Африка, централна Азија и јужните делови на Северна Америка. Од друга страна, Ел Нињо ја намалува активноста на тропските бури во Атлантикот. Прогнозерите веќе предвидуваат дека овогодишната сезона на урагани во Атлантикот ќе биде помирна од просекот.

„Иако тоа звучи како добра вест, за Централна Америка тоа значи многу помалку врнежи од дожд и потенцијално посуви услови“, објасни професорката Стивенс. Исто така, постои поголема веројатност за суши и пожари во делови од Австралија, Индонезија и северна Јужна Америка, загрозувајќи го земјоделството и глобалното снабдување со храна.

Затворањето на Ормутскиот теснец веќе ја нарушува дистрибуцијата на ѓубрива, чија цена порасна. Ова ќе влијае на жетвите во наредните месеци преку намалени залихи на храна и повисоки цени.

„Повеќе луѓе веќе живеат во сиромаштија, а ако сушата или поплавите предизвикани од Ел Нињо ги намалат приносите, тоа ќе ги зголеми цените уште повеќе. Затоа можеме да очекуваме потенцијално многу сериозни хуманитарни последици оваа година, особено ако кризата на Блискиот Исток продолжи“, рече професорот Стивенс.

Иако директните влијанија врз времето во Европа се помалку сигурни, климатските научници во британската Метеоролошка служба сугерираат дека годините на Ел Нињо се еден фактор што би можел да го зголеми ризикот од постудени зими во Велика Британија.