САД му се заканија на Иран со, како што го нарекоа, „најголемата финансиска офанзива досега“, додека Вашингтон се подготвува во понеделник да воведе економски санкции насочени кон трговските партнери на Иран.
Иран, пак, се закани дека ќе го запре целиот извоз на нафта од Персискиот Залив, доколку продолжи економската војна.
Американскиот министер за финансии Скот Бесент во понеделник во 13 часот по источноамериканско време (17:00 GMT) ќе одржи прес-конференција, на која се очекува да бидат објавени уште построги мерки против Иран, земја која е под речиси континуирани економски санкции од Исламската револуција во 1979 година.
„Со зори започнува економскиот Д-ден – најголемата финансиска офанзива што некогаш била организирана против противник“, напиша Бесент во колумна објавена во „Фајненшл тајмс“ во неделата.
Двете завојувани страни веќе неколку недели немаат извршено директни воени напади една врз друга, но истовремено немаат започнато ниту сериозни преговори за ставање крај на шестмесечниот конфликт.
Откако САД и Израел започнаа со нападите на 28 февруари, загинаа илјадници луѓе, главно во Иран и Либан. Нападите значително го ослабија конвенционалниот воен капацитет на Иран и предизвикаа сериозни економски последици.
Сепак, Иран задржа доволно капацитети за употреба на ракети и беспилотни летала за да ги напаѓа своите соседи од Заливот и да претставува закана за танкерите во Ормускиот Теснец. Поради тоа, поморскиот сообраќај низ оваа стратешки важна рута е речиси запрен, што врши притисок врз светските цени на горивата.
Точната состојба на иранската нуклеарна програма, која САД и Израел се обидуваат целосно да ја уништат, останува непозната.
Без да ги открие конкретните мерки, Бесент најави дека САД ќе ги таргетираат и „исплашените земји“ кои, според него, водат политика на попуштање преку економска и финансиска соработка со Иран. „Би било добро да ги земат предвид последиците од нејзиното продолжување“, напиша тој во „Фајненшл тајмс“.
Иран веќе неколку дена се подготвува за новите санкции, испраќајќи серија остри предупредувања кои упатуваат на можен сериозен воен одговор. Мохсен Резаи, секретар на иранскиот Врховен совет за национална безбедност, во неделата најави и економска одмазда.
„Ако економската војна продолжи, нема да биде извезена ниту една капка нафта – ниту преку Ормускиот Теснец, ниту од каде било во Персискиот Залив“, напиша Резаи на социјалните мрежи. Тој предупреди дека Иран „секое учество или поддршка на која било земја во американската економска војна против иранскиот народ ќе го смета за чин на војна“.
Бесент претходно ја повика Кина да соработува со САД, посочувајќи дека Кина историски половина од својот увоз на нафта го обезбедува од регионот на Заливот. Портпарол на кинеската амбасада во Вашингтон порача дека „санкциите и притисокот не помагаат во решавањето на проблемот“ и повика на дипломатско решение.
Иранската економија и пред американско-израелските напади беше под силен притисок поради меѓународните санкции. Иако Техеран јавно покажува пркос, ирански официјални лица предупредуваат дека дополнителното економско казнување може да ги зголеми тешкотиите, да предизвика нови немири и дополнително да го поткопа легитимитетот на Исламската Република.
Иран во војната влезе со висока инфлација, ослабена валута, недостиг на енергија, санкции и сериозни структурни слабости. Сега мора да се справи и со оштетена инфраструктура, нарушена трговија, загубено производство и огромни трошоци за обнова.
Во отсуство на директни разговори меѓу САД и Иран, кои последен пат се одржаа во јуни во Швајцарија, други земји, меѓу кои Катар, Пакистан и Турција, се обидуваат да ја поттикнат дипломатијата.
Иран соопшти дека началникот на пакистанската армија, Асим Мунир, во понеделник ќе го посети Техеран во рамки на напорите за обновување на мирот и безбедноста во регионот. Пакистан посредува во конфликтот, а владин извор во земјата соопшти дека Мунир ќе разговара и за најновите случувања, вклучително и американската закана со нови санкции.