Мало планинско село на Сардинија би можело да стане нова „сина зона“ на долговечност, откако истражување откри необично голем број жени кои доживуваат 100 години.
Станува збор за Болотана, во областа Марџине, во централна Сардинија, на околу 110 километри од познатата зона на долговечност на островот. Истражувачи од Универзитетот во Сасари и Универзитетот во Алабама во Бирмингем утврдиле дека во ова село особено висока е долговечноста кај жените.
Сардинија стана позната по долговечноста во 1999 година, кога неколку оддалечени села во централните и источните делови на островот беа вклучени меѓу петте „сини зони“ во светот – подрачја каде живее невообичаено голем број луѓе постари од 100 години.
Според студијата објавена во научното списание „Frontiers in Aging“, 13,8 отсто од жените во Болотана кои ќе наполнат 70 години живеат до 100 години. Со тоа селото е второ во светот според долговечноста на жените, веднаш зад Хонг Конг. Во Италија, овој процент изнесува само 3,5 отсто.
Истражувачите ги анализирале податоците за лицата родени во Болотана во периодот од 1900 до 1925 година и утврдиле дека 38 од нив живееле повеќе од 100 години. Според нив, стапката на долговечност во селото е 57 отсто повисока од италијанскиот национален просек.
Истражувањето започнало во 2024 година. Минатата година во Болотана, која има 2.266 жители, живееле 12 лица постари од 100 години – околу 12 пати повеќе од просекот за Сардинија. Шест од нив починале, додека шест и натаму се живи, а сите се жени. Најстарите две имаат по 102 години.
Истражувачите очекуваат и други жители да ја достигнат границата од 100 години до крајот на годинава и во текот на 2027 година.
Џовани Марио Пес, главниот научник на истражувањето и еден од креаторите на концептот на „сините зони“, вели дека откритието е значајно бидејќи за првпат по повеќе од 25 години е идентификувана нова област на долговечност надвор од традиционалната зона на Сардинија.
Според Пес, Болотана има слични карактеристики со оригиналната зона на долговечност, но е уште поспецифична поради доминацијата на долговечноста кај жените. Тој посочува дека, иако е познато дека жените биолошки живеат подолго, во Болотана нивната долговечност е околу трипати поголема од онаа кај повеќето жени во западните земји.
Истражувачите ја забележале и важноста на социјалните односи. Пес го посочил примерот со 101-годишната Џована Марас, која живее со својата сестра. Двете сестри живеат заедно, готват и редовно разговараат, а кај 101-годишната жена, според него, не биле забележани знаци на опаѓање на когнитивните функции.
Градоначалникот на Болотана, Франческо Манкони, долговечноста ја поврзува со комбинација од повеќе фактори. Тој ја издвојува свежата храна, недопрената природа околу селото и физичката активност.
Според него, постарите жители отсекогаш имале активен начин на живот и многу пешачеле, во некои случаи и до 20 километри дневно, особено жените.
Во Болотана, сепак, не се откажале ниту од традиционалните слатки. Манкони вели дека жителите и понатаму јадат сеада – традиционален десерт полнет со сирење – како и мустазолус, зачинет колач кој често се консумира наутро.
Официјалните податоци од ноември 2025 година покажуваат дека во Италија живееле 23.548 лица на возраст од 100 години и повеќе, што е околу 2.000 повеќе од една година претходно. Од лицата кои ја достигнале оваа возраст во текот на минатата година, 82,6 отсто биле жени.
Жените доминираат и меѓу 724-те лица постари од 105 години, како и меѓу 19-те лица кои ја надминале возраста од 110 години.
И покрај теориите за влијанието на исхраната, физичката активност, природата и социјалните односи, истражувачите велат дека сè уште нема утврден „таен рецепт“ за извонредната долговечност на жените во Болотана.
Како што истакнува Пес, досегашното истражување е насочено пред сè кон документирање на овој необичен феномен.