Американската војска во средата соопшти дека извршила нови напади врз Иран со цел да го обезбеди слободното пловење низ Ормускиот Теснец, по што Техеран возврати со напади врз Кувајт и Бахреин. Новата ескалација дополнително ги загрозува дипломатските напори за ставање крај на војната.
Новите напади, за кои САД соопштија дека се одговор на нападот од вторникот врз три товарни бродови што пловеле низ теснецот, се случија само неколку часа откако американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека привременото примирје со Иран „завршило“.
„Силите на Централната команда на САД (CENTCOM) започнаа дополнителни напади врз Иран со цел дополнително да ја ослабат неговата способност да ја загрозува слободата на пловење во Ормускиот Теснец“, објави CENTCOM на платформата Икс.
„Соединетите Американски Држави го сметаат Иран за одговорен за неодамнешната неоправдана агресија врз трговските бродови и цивилните екипажи кои слободно пловат по оваа клучна меѓународна поморска рута“, се наведува во соопштението.
Американските напади погодиле повеќе градови долж јужниот брег на Иран, при што во неколку области било прекинато снабдувањето со електрична енергија.
Иран возвратил со напади врз Кувајт и Бахреин, две земји во кои се наоѓаат американски воени бази. Ова е втор последователен ден како Техеран изведува напади врз овие две држави.
Министерството за одбрана на Кувајт соопшти дека пресретнува ракети и беспилотни летала, додека Катар привремено издал предупредување за „зголемена безбедносна закана“, а подоцна информирал дека опасноста поминала.
Во меѓувреме, Трамп на својата платформа Truth Social напиша дека „ова е одмазда за вчерашното бомбардирање на бродовите од страна на Иран. Ако тоа се повтори, последиците ќе бидат многу потешки“.
Контролата врз Ормускиот Теснец, низ кој пред почетокот на војната поминувала околу една петтина од светските испораки на нафта, му овозможува на Иран значително геополитичко влијание, овозможувајќи му практично да создаде застој дури и спроти најмоќната војска во светот.
Иако Иран не ја презеде одговорноста за нападите врз бродовите, аналитичарите сметаат дека Техеран со вакви акции настојува да обезбеди подобра позиција во преговорите со САД.
„САД сè уште не сфатија дека заканите и прекршувањето на нивните обврски повеќе нема да останат без последици. Да бидам јасен: ако нападнете, ќе бидете нападнати“, напиша главниот ирански преговарач Мохамад Багер Галибаф на платформата Икс.
„Ормускиот Теснец ќе биде повторно отворен само според условите на Иран, а не под закани од САД“, додаде тој.
Последната размена на напади ги намали надежите дека меморандумот за разбирање, потпишан на 17 јуни, ќе прерасне во траен мировен договор за завршување на војната, која започна со американско-израелските напади врз Иран на 28 февруари.
Запрашан пред самитот на НАТО во Турција дали меморандумот повеќе не важи, Трамп одговори: „Тоа е многу интересно прашање. Според мене, мислам дека заврши. Не сакам повеќе да се занимавам со нив“.
„Дури и ако постигнеме договор со Иран, не сум сигурен дека ќе трае“, рече подоцна Трамп. „Видов дека станува збор за многу неискрени луѓе.“
Сепак, Трамп, кој и претходно се закануваше со воена ескалација пред да се повлече, изјави дека не очекува целосно обновување на борбите и дека останува неизвесно дали разговорите за траен договор ќе продолжат.
Во средата тој повтори дека не верува оти војната повторно ќе се разгори.
„Што и да се случи, ќе заврши многу брзо… и само ќе ја направи ситуацијата побезбедна, вклучително и за пазарот на нафта“, изјави Трамп.
Нападите во средата придонесоа за раст на цените на нафтата. Цената на нафтата „брент“ се зголеми за околу еден процент, достигнувајќи 78,80 долари за барел. Сепак, цените останаа значително под максимумот од крајот на април, кога надминаа 120 долари за барел.