Швајцарија во недела ќе бара на референдум одговор на прашањето – може ли една држава да постави фиксна граница на бројот на жители? Гласачите ќе излезат на гласачките места за да одлучат за предлогот населението да се ограничи на 10 милиони жители.
Овој потег го поддржа десничарската Швајцарска народна партија, која го опишува како „иницијатива за одржливост“ насочена кон намалување на притисокот врз домувањето, јавните услуги и животната средина.
Швајцарската влада, сите други поголеми партии, деловните лидери и синдикатите го нарекоа предлогот „иницијатива за хаос“, тврдејќи дека ќе ги лиши болниците и хотелите од многу потребниот кадар и ќе ги наруши тешко стекнатите односи со Европската Унија, оставајќи ја Швајцарија – која не е членка на ЕУ – изолирана во многу ризичен свет.
Населението на Швајцарија брзо расте од 2002 година, кога изнесувало 7,3 милиони жители. Денес има 9,1 милиони, од кои 27% се странски жители.
Многу гласачи се загрижени поради преполните возови, скапите станови и растечките здравствени трошоци.
Последните анкети покажуваат дека гласањето би можело да биде многу неизвесно. Тие сугерираат дека гласачите благо се насочуваат кон одбивање на предлогот, со тесно мнозинство од 52% против, додека 45% го поддржуваат предлогот, а значителен број гласачи сè уште се неодлучни.
За гласачите кои сè уште не одлучиле, клучното прашање е како точно би функционирало ограничувањето на населението. Поставување строга граница на бројот на жители е мерка што досега не ја применил ниту еден друг државен систем, иако Кина преку сега веќе напуштената политика за едно дете се обиде да го забави растот на населението.
Швајцарскиот предлог предвидува населението да не надмине 10 милиони пред 2050 година и ја задолжува владата да преземе мерки кога бројот ќе достигне 9,5 милиони.
Таквите мерки би можеле да вклучуваат ограничување на бројот на лица кои добиваат азил во Швајцарија и укинување на правото на семејно обединување за странските работници. Доколку се достигне границата од 10 милиони, ќе треба да бидат раскинати меѓународните договори што Швајцарија ги потпишала, вклучително и договорот со ЕУ за слободно движење на луѓето.
Швајцарските работодавачи исто така се загрижени за недостиг од работна сила и за губење пристап до европскиот пазар на квалификувани работници. Половина од сите што работат во швајцарските хотели се имигранти. Болниците и домовите за грижа исто така зависат од странски работници.
Швајцарската народна партија тврди дека имиграцијата само создава постојано растечка потреба за повеќе болнички кревети и повеќе места во училиштата и дека ограничувањето на имиграцијата би го намалило притисокот.
Противниците велат дека ова е нереално, укажувајќи дека 20% од швајцарското население денес е постаро од 65 години.
Потребни се млади работници и млади даночни обврзници за да ги обезбедат и финансираат потребите на стареечкото население – а Швајцарија сама не создава доволно такви млади луѓе, предупредуваат тие.
Швајцарија, како и нејзините европски соседи, троши повеќе за одбрана и покрај неутралноста планира поблиски одбранбени врски со соседите.
Таа беше погодена од растот на цените на горивата поради руската инвазија врз Украина и конфликтот во Иран. Исто така, нејзините производи беа погодени од високите американски царини.