Израелскиот парламент во понеделник усвои закон со кој смртната казна ќе биде стандардна за Палестинците осудени во воените судови за смртоносни напади, исполнувајќи го ветувањето на крајнодесничарските сојузници на премиерот Бенјамин Нетанјаху.
Ројтерс објавува дека законот ќе се применува само за израелски граѓани осудени за убиство чии напади имале за цел „уништување на Израел“, што значи дека смртната казна ќе се применува за Палестинците, но не и за еврејските Израелци кои извршиле слични злосторства, велат критичарите.
Групите за човекови права и палестинските лидери го осудија израелскиот закон, нарекувајќи го кршење на меѓународното право и по својата природа дискриминаторски.
Законот го поддржа крајнодесничарскиот израелски министер за национална безбедност Итамар Бен-Гвир, кој беше виден како слави со шампањ во парламентот откако законот беше усвоен со 62-48 гласови.
„Направивме историја“, напиша Бен-Гвир во објава на социјалните мрежи, отфрлајќи ги меѓународните повици за повлекување на законот.
„И им велам на луѓето во Европската Унија кои вршеа притисок и се закануваа на Државата Израел: Не се плашиме, нема да се покориме“, рече тој.
Законот доаѓа во време на зголемување на нападите на израелската војска и доселениците врз Палестинците на Западниот Брег, како и илјадници апсења, во сенка на геноцидната војна на Израел во Газа. Здружението за граѓански права во Израел соопшти дека поднело жалба до Врховниот суд на Израел против законот.
VIDEO | Israeli National Security Minister Ben Gvir, outside the Knesset chamber, celebrates the passing of the death penalty law for Palestinian detainees, describing it as historic and saying, “Soon we will count them one by one.” pic.twitter.com/yc4Aan0dLf
— The Cradle (@TheCradleMedia) March 30, 2026
Палестинското Министерство за надворешни работи го осуди законот како „опасна ескалација“.
Во објава на социјалните медиуми, министерството нагласи дека „Израел нема суверенитет над палестинската земја“ на окупираната територија.
„Овој закон уште еднаш ја разоткрива природата на колонијалниот систем на Израел, кој се стреми да ги легитимира вонсудските убиства под маската на законодавството“, се вели во него.
Канцеларијата за човекови права на ОН во Палестина го повика Израел „веднаш да го укине дискриминаторски закон за смртна казна“, велејќи дека мерката ги крши обврските на државата според меѓународното право.
„Обединетите нации се спротивставуваат на смртната казна во сите околности. Спроведувањето на овој нов закон би ја прекршило забраната за сурово, нечовечно или понижувачко казнување според меѓународното право“, соопшти канцеларијата на својата X платформа.
„Понатаму, овој закон дополнително го зацврстува кршењето на забраната за расна сегрегација и апартхејд од страна на Израел, бидејќи ќе се применува исклучиво на Палестинците во окупираниот Западен Брег и Израел, кои често се осудуваат по неправедни судења.“
Амнести Интернешнл
Глобалната организација за човекови права ги повика израелските власти да го укинат законот, кој го опиша како „јавно прикажување на суровост, дискриминација и целосно непочитување на човековите права“.
Ерика Гевара-Росас, виш директор за истражување, застапување, политика и кампањи на Амнести Интернешнл, истакна дека законот доаѓа само неколку недели откако Израел ги отфрли сите обвиненија против војниците обвинети за сексуална злоупотреба на палестински притвореник.
„Со години сме сведоци на загрижувачки модел на очигледни вонсудски егзекуции и други незаконски убиства на Палестинци – при што сторителите исто така уживаат речиси целосна неказнивост“, рече Гевара-Росас во соопштението.
„Овој нов закон што дозволува егзекуции со одобрение од државата е врвот на таквите политики.“
Совет на Европа
Ален Берсе, генералниот секретар на Советот на Европа, го осуди законот како „сериозен чекор назад“.
„Смртната казна е правен анахронизам некомпатибилен со современите стандарди за човекови права. Покрај тоа, секоја примена на смртната казна што може да се смета за дискриминаторска е неприфатлива во држава заснована на владеење на правото“, рече Берсе во соопштението.
Тој, исто така, истакна дека Израел е страна на неколку конвенции на Советот на Европа и учествува во неколку механизми за соработка.
„Во овој контекст, Советот на Европа внимателно ќе ги следи понатамошните случувања поврзани со овој закон. Ќе ги испита неговите импликации за конвенциите на Советот на Европа во кои Израел е страна, како и за механизмите за соработка во кои учествува таа држава“, рече Берсе.
Италијанскиот министер за надворешни работи, Антонио Тајани
Во објава на социјалните мрежи неколку часа пред официјалното усвојување на законот, Тајани рече дека Италија, Германија, Франција и Обединетото Кралство побарале од израелската влада да го повлече законот.
„Преземените обврски, особено преку резолуциите донесени во Обединетите нации за мораториумот за смртна казна, не можат да се игнорираат“, напиша Тајани на платформата X.
„За нас, животот е апсолутна вредност; узурпирањето на правото да се одземе заради казнување е нехумана мерка што го нарушува достоинството на една личност.“